มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
ตึกแถวรุ่น 3.0 เกิดขึ้นพร้อมกับความเจริญเติบโตของประเทศ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ทำให้เกิดอาคารสิ่งก่อสร้างมากมาย ทั้งที่ทำการกระทรวงทบวงกรม สถาบันการศึกษา รักษาพยาบาล อาคารพาณิชย์ และอื่นๆ ยังมีดอลลาร์ของทหารอเมริกัน ที่นำมาใช้จ่ายระหว่างพักรบ ในสงครามเวียดนาม ทำให้เกิดร้านค้า ร้านอาหาร สถานบันเทิง ไปจนถึงห้างสรรพสินค้า รวมทั้งที่พักแรมหรือโรงแรม
แต่ในเวลานั้น เทคนิคการก่อสร้างและวัสดุยังไม่ก้าวหน้ามากนัก ตึกแถวรุ่นที่สามจึงแค่ขยายจากห้องแถวสองชั้น เป็นสามสี่ห้าชั้น ตามกำลังความต้องการหรือเงินลงทุน
ส่วนขนาด ความกว้าง สูง และระยะต่างๆ จะมาจากการปรับตัวเลขตามกฎหมายบ้าง ตามขนาดวัสดุบ้าง หรือตามการใช้สอยบ้าง
กลายเป็นตึกแถวมาตรฐาน กว้าง 4.00 ม. ลึก 12.00 (3 x 4.00) รวมไปถึงขนาดหน้าต่างประตู รูปแบบเป็นแบบโมเดิร์นรุ่นต่อมา ที่บางคนเรียกว่า อินเตอร์เนชั่นแนล ที่ผู้ออกแบบส่วนใหญ่คือช่างเทศบาล รวมทั้งผู้รับเหมาก่อสร้าง หรือผู้ลงทุน
ส่วนรูปแบบด้านหน้าอาคารอาศัยรูปแบบอาคารในต่างประเทศ หรืออาคารขนาดใหญ่ของราชการหรือเอกชนเป็นต้นแบบ
ยังมีกรณีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ให้บริษัท วังใหม่ จำกัด ได้รับสิทธิ์สร้างตึกแถวกว่าสองพันคูหา ตั้งแต่สวนหลวง จนถึงสยามสแควร์ ตั้งแต่พระรามที่หนึ่ง ถึงพระรามที่สี่ ที่ปัจจุบันยังเหลือให้เห็นที่สยามสแควร์ และบรรทัดทอง
ในยุคที่ยังไม่มีคำว่าอสังหาริมทรัพย์ ทำให้นักลงทุนและผู้บริโภค ต่างเข้าใจและเห็นตึกแถวและโครงการตึกแถวดีงาม จึงมีการก่อสร้างริมถนน ในเมือง ทั่วราชอาณาจักร อีกทั้งศูนย์การค้าห้องแถว ที่ประกอบด้วย โรงภาพยนตร์ ตลาดสด หรือสถานีขนส่ง โดยมีตึกแถวล้อมรอบ
ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ก้าวหน้าและไม่เหมือนประเทศอื่นแม้ในภูมิภาคตะวันออก
บังเอิญว่า นักวิชาการ ข้าราชการไม่พบเห็นอาคารแบบนี้ในตำรา หรือในประเทศตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา อีกทั้งเบื่อหน่ายกับอาคารที่มีรูปแบบและขนาดซ้ำซาก เลยพากันต่อต้าน
และอ้างว่า เมืองไทยเป็นเมืองตึกแถว มีตึกแถวริมถนนพหลโยธิน จากกรุงเทพฯ ถึงเชียงราย
ประกอบกับช่วงเวลานั้นบ้านเมืองเจริญก้าวหน้ารวดเร็ว สิ่งก่อสร้างหนาแน่น ประชากรและยานพาหนะเพิ่ม ก่อให้เกิดปัญหาเมืองมากมายและรุนแรง
นักวิชาการหลายคนเลยกล่าวโทษตึกแถว อาทิ การจอดรถริมถนน หน้าตึกแถวทำให้รถติด ร้านอาหารในตึกแถวทำให้น้ำเน่า การต่อเติมตึกแถวทำลายภาพลักษณ์ของบ้านเมือง และทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ
จนเป็นที่มาของ การประกาศบริเวณห้ามสร้างตึกแถว ในหลายพื้นที่ มาจนถึงปัจจุบัน
