เบื้องหลัง ‘จานบินแบบอดัมสกี้’ ยอดฮิต

Multiverse | บัญชา ธนบุญสมบัติ

เรื่องสิ่งบินลึกลับเป็นประเด็นที่มีคนสนใจเสมอมา และมักเรียกกันตามความเคยชินว่า ยูเอฟโอ (UFO) ย่อมาจาก Unidentified Flying Object แปลว่า วัตถุบินที่ยังระบุไม่ได้

ในราวปี ค.ศ.2022 NASA และกระทรวงกลาโหมสหรัฐพยายามเปลี่ยนไปใช้คำที่เป็นทางการอย่าง UAP (Unidentified Anomalous Phenomena) หรือปรากฏการณ์ผิดปกติที่ยังระบุไม่ได้ ทว่า คนส่วนใหญ่ก็ยังคงใช้คำว่า UFO มากกว่า

ในความหมายหนึ่ง เมื่อพูดถึง UFO คนจำนวนไม่น้อยอาจนึกถึงภาพของจานบิน (flying saucer) และโยงเข้ากับยานพาหนะของมนุษย์ต่างดาวที่เดินทางมาเยือนโลก

รายงานการพบเห็นวัตถุบินลึกลับมีปรากฏมาตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง และมีรายงานอย่างต่อเนื่องในช่วงสงคราม อย่างไรก็ตาม ปรากฏการณ์ดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างแพร่หลายในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี ค.ศ.1947 เป็นต้นมา โดยเฉพาะภายหลังเหตุการณ์ที่นักบินพลเรือนชื่อ เคนเนธ อาร์โนลด์ (Kenneth Arnold) รายงานการพบเห็นวัตถุประหลาดใกล้ภูเขาเรเนียร์ รัฐวอชิงตัน เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ.1947

การรายงานของเคนเนธ อาร์โนลด์ จุดกระแสข่าวเกี่ยวกับ ‘flying saucer’ หรือ ‘จานบิน’ และนำไปสู่รายงานการพบเห็นวัตถุลึกลับจำนวนมากทั่วประเทศ

ความตื่นตัวที่กล่าวมานี้เกิดขึ้นท่ามกลางบริบทของสังคมอเมริกันในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งโลกกำลังเข้าสู่ยุคสงครามเย็น ประกอบกับความหวาดวิตกเกี่ยวกับอาวุธนิวเคลียร์ การแข่งขันทางเทคโนโลยีและการทหาร ตลอดจนความก้าวหน้าด้านการบินและอวกาศ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนมีส่วนเอื้อต่อการขยายตัวของความสนใจและรายงานการพบเห็น UFO ในเวลาต่อมา

ในบรรดา UFO หลากหลายรูปแบบที่มีรายงานการพบเห็น มีอยู่แบบหนึ่งที่ติดตาคนจำนวนมากจนกลายเป็นต้นแบบคลาสสิค เรียกว่า จานบินแบบอดัมสกี้ (Adamski-type flying saucer) หรือเรียกสั้นๆ ว่า จานบินอดัมสกี้ (Adamski saucer) ก็ได้

จานบินแบบนี้มีเอกลักษณ์เด่นชัด คือมีรูปคล้ายจานคว่ำ ด้านบนมีโดมยกสูงขึ้นและดูเหมือนมีหน้าต่าง ส่วนด้านล่างมีปุ่มกลมจำนวน 3 ปุ่มอยู่ใต้ท้อง เรื่องราวของมันมาจากคำกล่าวอ้างของชายผู้ทรงอิทธิพลมากที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ UFO นั่นคือ จอร์จ อดัมสกี้ (George Adamski) เขาบอกว่าจานบินรูปแบบนี้เป็นยานสำรวจ (scout craft) ที่มนุษย์ต่างดาวใช้ โดยมาจากยานแม่ขนาดใหญ่รูปร่างคล้ายซิการ์แท่งยักษ์!

จอร์จ อดัมสกี้ เกิดที่ประเทศโปแลนด์ในปี ค.ศ.1891 แต่ย้ายไปที่สหรัฐอเมริกาตั้งแต่เด็ก เขาได้รับการศึกษาในระบบโรงเรียนอย่างจำกัด แต่มีความสนใจในเรื่องปรัชญา ศาสนา และจิตวิญญาณ

ช่วงก่อนจะโด่งดังในเรื่อง UFO จอร์จ อดัมสกี้ เคยตั้งกลุ่มที่มีความเชื่อแนวจิตวิญญาณและปรัชญาลึกลับ เช่น คณะภาคีแห่งทิเบต (Royal Order of Tibet) โดยอ้างว่าตนเองเคยไปเรียนรู้ความจริงอันลึกล้ำจากอาจารย์และสำนักทางจิตวิญญาณในทิเบต และกลุ่มคริสต์ศาสนาแนวก้าวหน้าสากล (Universal Progressive Christianity)

สื่อมวลชนมักเรียกเขาว่า “ศาสตราจารย์อดัมสกี้” ทั้งๆ ที่เขาไม่ได้ทำงานที่สถาบันการศึกษาใดๆ แต่ตัวอดัมสกี้เองก็ดูจะสนุกและคอยสนับสนุนการใช้ฉายานี้เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ สาเหตุหนึ่งอาจเป็นเพราะเขามีร้านอาหารเล็กๆ ใกล้หอดูดาวพาโลมาร์ (Palomar Observatory) ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ทำให้ผู้คนคิดว่าเขาเป็นนักดาราศาสตร์มืออาชีพ

อดัมสกี้ก้าวขึ้นมาเป็นเซเลบระดับโลกในช่วงทศวรรษที่ 1950 จากการอ้างตัวว่าเป็น “ผู้ติดต่อกับมนุษย์ต่างดาว (contactee)” แถมยังกล้าออกมาเปิดเผยเรื่องราว พร้อมกับภาพถ่ายจานบินที่เขาอ้างว่าบันทึกได้ด้วยกล้องโทรทรรศน์ส่วนตัว

อดัมสกี้อ้างว่ามีประสบการณ์พิเศษในการพบเจอมนุษย์ต่างดาวมากกว่า 1 ครั้ง!

ครั้งแรก เขาอ้างว่าในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ.1952 ณ ทะเลทรายแคลิฟอร์เนีย เขาได้พบหน้าและสนทนากับชาวดาวศุกร์ (Venusian) ผู้มีรูปโฉมงดงามราวกับเทพบุตร ผิวเนียนนุ่มดั่งเด็กทารก ผมสีบลอนด์ยาวสลวยเป็นลอนเงางาม

ส่วนการสื่อสารกันนั้น อดัมสกี้อ้างว่าเขาใช้การผสมผสานระหว่างภาษากายและโทรจิต อดัมสกี้อ้างว่ามนุษย์ต่างดาวผู้นี้ส่งสารเตือนชาวโลกเกี่ยวกับอาวุธและระเบิดปรมาณู ก่อนที่มนุษยชาติจะทำลายดาวเคราะห์ของตนเองจนหมดสิ้น พร้อมทั้งทิ้งท้ายคำพูดภาษาอังกฤษสั้นๆ ว่า “Boom! Boom!” เพื่อเน้นย้ำถึงหายนะอันใหญ่หลวง

เรื่องเล่าเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้ทำให้อดัมสกี้ก้าวขึ้นมาเป็น “ผู้ติดต่อกับมนุษย์ต่างดาว” ที่เปิดเผยเรื่องราวต่อสาธารณชนอย่างเป็นทางการ ผลก็คือเขาโด่งดังอย่างรวดเร็ว ร้านอาหารเล็กๆ ของเขากลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีนักท่องเที่ยวแห่แหนกันมาเยี่ยมเยือนเพื่อฟังเรื่องเล่าและซื้อภาพถ่ายจานบิน

นอกจากนี้ ยังทำให้หนังสือ Flying Saucers Have Landed (ตีพิมพ์ ค.ศ.1953) ที่เขาเขียนร่วมกับเดสมอนด์ เลสลี (Desmond Leslie) กลายเป็นหนังสือขายดี ตัวอดัมสกี้เองยังได้รับเชิญให้เดินสายบรรยายในฐานะผู้มีชื่อเสียงด้าน UFO

ในเวลาต่อมา อดัมสกี้อ้างว่าเขาได้พบเจอมนุษย์ต่างดาวจากดาวอังคารและดาวเสาร์ด้วย เขาอ้างว่าตนเองเคยถูกพาขึ้นไปบนยานสำรวจ แล้วเดินทางต่อไปยังยานแม่ขนาดมหึมาที่ลอยตัวอยู่เหนือพื้นโลก ได้ร่วมเดินทางไปชมดวงจันทร์ด้านไกล และได้รับการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับความลับของเอกภพจาก “ท่านอาจารย์” (The Master) ซึ่งเป็นชาวต่างดาวที่มีอายุเกือบ 1,000 ปี เรื่องราวครั้งนี้ปรากฏในหนังสือ Inside the Space Ships ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ.1955

เรื่องราวและคำกล่าวอ้างเกี่ยวกับการติดต่อกับมนุษย์ต่างดาวของอดัมสกี้ได้ช่วยขยายฐานผู้ติดตามและชื่อเสียงของเขาให้แพร่หลายไปทั่วโลก เขาได้รับเชิญให้เข้าพบบุคคลสำคัญระดับประเทศ เช่น สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ.1959 เพื่อรับฟังความคิดเห็นและเรื่องราวเกี่ยวกับการเดินทางในอวกาศ

อย่างไรก็ตาม ชื่อเสียงของอดัมสกี้ก็มาพร้อมกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากนักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญ โดยเฉพาะ ดร. เจ. อัลเลน ไฮเน็ก (J. Allen Hynek) นักดาราศาสตร์และที่ปรึกษาทางวิทยาศาสตร์ของกองทัพอากาศสหรัฐ ซึ่งวิจารณ์ว่ากลุ่มผู้กล่าวอ้างว่าติดต่อกับมนุษย์ต่างดาวส่งผลเสียต่อความน่าเชื่อถือของการศึกษา UFO อย่างจริงจัง

ขณะที่ อาร์เธอร์ ซี. คลาร์ก (Arthur C. Clarke) นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ชื่อดัง ก็เคยวิจารณ์อดัมสกี้และเดสมอนด์ เลสลี ว่าการเผยแพร่เรื่องราวดังกล่าวเป็นการบดบังข้อเท็จจริงและทำให้นักวิจัยที่จริงจังถอยห่างจากการศึกษาเรื่อง UFO ซึ่งอาจเป็นประเด็นที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อมนุษยชาติ

นักสืบสวนและนักวิจารณ์ยังได้ตรวจสอบภาพถ่ายจานบินของอดัมสกี้อย่างละเอียด โดยตั้งข้อสงสัยว่าวัตถุที่ปรากฏในภาพอาจไม่ใช่ยานอวกาศ แต่เป็นสิ่งของเครื่องใช้ที่ได้รับการดัดแปลงหรือจัดวางเพื่อถ่ายภาพให้ดูคล้ายจานบิน เช่น โป๊ะโคมไฟ หรือโคมไฟให้ความร้อนสำหรับฟักและเลี้ยงลูกไก่

นอกจากยานสำรวจรูปทรงจานบินที่มีโดมด้านบนและปุ่มกลมสามปุ่มใต้ท้องแล้ว อดัมสกี้ยังเคยอ้างว่าพบเห็น UFO รูปแบบอื่นๆ อีก เช่น ยานพาหนะอวกาศรูปร่างยาวรีคล้ายเรือเหาะหรือซิการ์ ซึ่งเขาเรียกว่า “ยานแม่” โดยอ้างว่ายานขนาดใหญ่นี้ทำหน้าที่เป็นพาหนะหลักสำหรับการเดินทางผ่านห้วงอวกาศ โดยบรรทุกยานสำรวจขนาดเล็กไว้ภายในก่อนปล่อยไปปฏิบัติภารกิจต่างๆ

แม้ว่าคำกล่าวอ้างเกี่ยวกับจานบินและการติดต่อกับมนุษย์ต่างดาวของจอร์จ อดัมสกี้ จะถูกตั้งข้อสงสัยและไม่ได้รับการยอมรับจากนักวิทยาศาสตร์กระแสหลัก รวมถึงนักวิจัย UFO ส่วนใหญ่ แต่เรื่องราวและจินตนาการของเขากลับมีอิทธิพลอย่างสูงต่อวัฒนธรรม UFO สมัยใหม่ โดยเฉพาะการสร้างภาพจำเกี่ยวกับยานอวกาศและสิ่งมีชีวิตจากต่างดาว ซึ่งปรากฏซ้ำในภาพยนตร์ นิยายวิทยาศาสตร์ และสื่อบันเทิงตลอดหลายทศวรรษ

ภาพจำสำคัญที่อดัมสกี้มีส่วนช่วยเผยแพร่ คือยานอวกาศรูปร่างคล้ายจานแบน มีโดมยกสูงอยู่ด้านบน และมีปุ่มทรงกลมสามปุ่มอยู่ใต้ท้องยาน ขณะที่มนุษย์ต่างดาวมักถูกนำเสนอว่ามีรูปร่างหน้าตาคล้ายมนุษย์โลก มีความงดงาม สุภาพ และรักสงบ อีกทั้งยังมีภูมิปัญญาและพัฒนาการทางจิตวิญญาณที่สูงส่งกว่ามนุษย์ โดยมักเดินทางมายังโลกเพื่อเตือนมนุษยชาติเกี่ยวกับอันตรายจากสงครามและอาวุธนิวเคลียร์

แนวคิดเหล่านี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของจินตนาการร่วมสมัยเกี่ยวกับมนุษย์ต่างดาว และมีส่วนหล่อหลอมภาพลักษณ์ของผู้มาเยือนจากนอกโลกในวัฒนธรรมสมัยนิยม แม้จะไม่ได้เป็นต้นกำเนิดเพียงแหล่งเดียวของภาพจำดังกล่าวก็ตาม

เป็นไปได้ไหมว่าเรื่องราวของจานบินแบบอดัมสกี้สะท้อนว่า ในยุคสมัยที่มนุษยชาติเผชิญกับความหวาดกลัว ความไม่แน่นอน และภัยคุกคามจากสงคราม ความโหยหาที่พึ่งทางใจได้มีส่วนทำให้จินตนาการเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตทรงภูมิปัญญาจากนอกโลกสามารถเติบโตอย่างมีพลัง

แม้ว่าในแง่ประจักษ์พยานทางวิทยาศาสตร์ทั้งหมดนี้จะเข้าข่ายเรื่องหลอกลวง ทว่า มันได้กลายเป็นส่วนสำคัญที่สะท้อนความฝัน ความหวัง และความวิตกกังวลของมนุษย์ในศตวรรษที่ 20 ที่ยังคงสั่นสะเทือนมาถึงวัฒนธรรมร่วมสมัยในปัจจุบัน!