A GREAT AWAKENING | ‘ศรัทธาที่รวมชาติ’

12.11.2026

ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์

หนังดราม่าอิงประวัติศาสตร์เรื่องนี้เปิดฉากด้วยข้อเขียนของเบนจามิน แฟรงคลิน หนึ่งในบิดาผู้มีส่วนร่วมอยู่ในการก่อร่างสร้างประเทศและร่างรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา หรือที่เรียกว่า founding fathers

“ข้าพเจ้าไม่เคยแน่ใจว่ารูปพระอาทิตย์ที่ (สลัก) อยู่เหนือพนักเก้าอี้ของประธานาธิบดีนั้น เป็นยามอุทัย หรือยามอัสดง…”

แปลง่ายๆ ว่าเป็นช่วงเวลาพระอาทิตย์เพิ่งจะโผล่จากขอบฟ้ากำลังทะยานขึ้นสูง หรือว่ากำลังคล้อยต่ำใกล้เวลาลาลับโลก

ขณะนั้นคือ ค.ศ.1789 หลังจากการประกาศอิสรภาพจากการปกครองของสหราชอาณาจักรในวันที่ 4 กรกฎาคม 1776 เพียงไม่กี่ปี

รัฐที่เคยเป็นอาณานิคม 13 รัฐต้องมาร่วมประชุมเพื่อวางแนวทางก่อร่างสร้างประเทศ รวมทั้งคอยระวังปกป้องอิสรภาพนี้จากการโต้ตอบกลับจากอังกฤษที่มีความพร้อมทางการทหารมากกว่า

โดยที่ความเห็นแตกแยกไปคนละทางสองทาง โต้เถียงกันคอเป็นเอ็นแบบไม่มีใครยอมใคร แม้แต่เรื่องที่ว่าจะรวมตัวอยู่ด้วยกัน หรือแยกกันอยู่เป็นรัฐอิสระ

ประธานาธิบดีจอร์จ วอชิงตัน (รัสเซล ชุลซ์) นั่งอยู่บนเก้าอี้ประธานด้วยสีหน้าแบบในข้อความของแฟรงคลินที่อ้างถึงข้างต้น

ท่ามกลางการอภิปรายอย่างเผ็ดร้อน โดยมีอเล็กซานเดอร์ แฮมิลตัน (จอช เบตส์) เป็นเสียงที่ดังฟังชัดที่สุดเสียงหนึ่ง เบนจามิน แฟรงคลิน (จอห์น พอล สนีด) นั่งอย่างเหนื่อยหน่าย มือพับกระดาษเป็นรูปว่าวเล็กๆ ไปพลาง

คนที่เคยเรียนวิทยาศาสตร์มาอาจจะทราบแล้วว่า เบนจามิน แฟรงคลิน เป็นนักค้นคว้าทดลองและประดิษฐ์นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์หลายชิ้น รวมทั้งสายล่อฟ้า จากการทดลองชักว่าวผูกลูกกุญแจเล็กๆ ขึ้นไปบนท้องฟ้าในยามฝนฟ้าคะนอง และใช้ผลของการทดลองนี้มาประดิษฐ์ “สายล่อฟ้า” เอาไว้บนตึกสูง เพื่อล่อสายฟ้าให้ลงดินไปเสีย จะได้ไม่สร้างความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สิน

หนึ่งในการทดลองที่สร้างชื่อเสียงให้แฟรงคลินนี้ ก็จะปรากฏอยู่ในฉากหนึ่งในภายหลังด้วย

ภาวะทางการเมืองที่ไม่มีใครยอมใครและต่างมีความเห็นแตกแยกไปคนละขั้วนี้ทำให้ที่ประชุมสภาไม่สามารถลงมติได้ และต้องเลื่อนการประชุมออกไป

จากนั้น หนังก็ตามเบนจามิน แฟรงคลิน นั่งเสลี่ยงกลับไปยังครอบครัว และย้อนไปเล่าถึงชีวิตวัยเด็กของแฟรงคลิน ซึ่งเป็นลูกคนที่ 10 ของครอบครัวที่มีลูก 15 คน (สมัยก่อนเขามีลูกกันเยอะขนาดนั้นจริงๆ) พ่อเขาถวายตัวลูกคนที่สิบให้แก่ศาสนา แบบที่มีคำเรียกว่า tithe แต่เบนจามินไม่ต้องการ เขาอยากเรียนรู้เรื่องทางโลกมากกว่า

ในที่สุดพ่อก็เลยให้เขาไปฝึกงานกับญาติที่เป็นเจ้าของโรงพิมพ์ ซึ่งการทำหนังสือพิมพ์จะกลายเป็นอาชีพหลักของแฟรงคลินในเวลาต่อมา

ในการทบทวนความสัมพันธ์กับผู้คนในชีวิต แฟรงคลินเล่าให้หลานชาย เบนนี่ (เจที แชฟเฟอร์) ฟังถึงเรื่องราวของจอร์จ วิตฟีลด์ (โจนาธาน แบลร์ ในวัยผู้ใหญ่) นักเทศน์นามอุโฆษจากอังกฤษ ซึ่งเดินทางมาเผยแผ่ศาสนาในอเมริกาเมื่อหลายทศวรรษก่อนหน้า

ซึ่งแฟรงคลินได้รู้จักตั้งแต่เมื่อวิตฟีลด์มาที่ฟิลาเดลเฟียเป็นครั้งแรก เดินขึ้นระเบียงชั้นสองของที่ทำการศาลของเมือง เพื่อเทศน์ให้ชาวเมืองร่วม 30,000 คนฟัง

วิตฟีลด์ทำให้แฟรงคลินทึ่งในความสามารถสะกดฝูงชนไว้ได้ด้วยท่าทางและเสียงพูดล้วนๆ โดยไม่ได้อาศัยการขยายเสียงแต่อย่างใด

ก่อนหน้านี้เราได้เห็นชีวิตของวิตฟีลด์ในวัยเด็กซึ่งเป็นเด็กทำความสะอาดในโรงเหล้าที่มีการแสดงละคร เขาฝันจะเป็นนักแสดงบนเวที และได้โอกาสไปเข้าเรียนที่ออกซฟอร์ด โดยไปทำงานรับใช้บรรดาลูกเจ้าขุนมูลนายทั้งหลาย

แต่เมื่อวิตฟีลด์เกิดศรัทธาเลื่อมใสต่อพระเยซูและอุทิศตนให้แก่ศาสนา ความสามารถในการแสดงของวิตฟีลด์ก็ถูกนำมาใช้ประโยชน์ในการเทศน์ด้วยท่วงทีที่สะกดคนฟังไว้อยู่หมัด กลายเป็นนักเทศน์ที่สร้างแรงบันดาลใจให้แก่คนฟัง ด้วยท่วงทำนองและเนื้อหาที่แตกต่างไปจากการเทศน์ตามแบบแผนดั้งเดิม

จนโดนส่งตัวมาเผยแผ่ศาสนาในดินแดนโลกใหม่อันไกลโพ้นจากอังกฤษ…เหมือนเป็นการเนรเทศนั่นแหละ

จอร์จ วิตฟีลด์ อยู่ในบรรดานักเทศน์ที่ปลุกผู้คนให้หันสู่ศรัทธาในศาสนาที่เน้นความเลื่อมใสยึดมั่นในพระเยซู อย่างที่เรียกว่า The First Great Awakening ก่อนการปฏิวัติในอเมริกา

ความทึ่งในความสามารถเกินคนสามัญซึ่งแฟรงคลินลงมือทำการพิสูจน์ด้วยการวัดผลทางวิทยาศาสตร์ นำบุคคลที่แตกต่างกันคนละขั้วมาอยู่ด้วยกัน และทำงานร่วมกัน

วิตฟีลด์อาศัยหนังสือพิมพ์ของแฟรงคลินเป็นเครื่องมือเผยแผ่คำเทศน์ของเขา ขณะที่แฟรงคลินก็มีรายได้จากการขายหนังสือพิมพ์

ทั้งสองเป็นเพื่อนกันแบบถ้อยทีถ้อยอาศัย เคารพในตัวตนของกันและกัน ทั้งๆ ที่มีความเชื่ออยู่กันคนละสองฟากฝั่ง

ศรัทธา VS เหตุผล

Theism VS Deism (เทวนิยม VS ความเชื่อว่าพระเจ้าไม่ได้มีส่วนในความเป็นไปของมนุษย์)