อาคาเนะ พลิกตำนานวงการราคุโกะ (2)
การ์ตูนที่รัก | นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์
เมื่อถึงตอนท้าย นักแสดงราคุโกะทั้งห้าคนขึ้นเวทีเพื่อรอฟังประกาศผล ปรมาจารย์อาราคาวะ อิชโช ขึ้นเวทีน่าเกรงขามประกาศไล่ลูกศิษย์ทั้งห้าออกจากสำนักท่ามกลางความตกตะลึงของทุกคนรวมทั้งอาคาเนะ
เรื่องที่อาราคาวะ ชินตะ เล่าก่อนที่จะถูกปรมาจารย์อาราคาวะ อิชโช ขับออกจากสำนักกลางเวทีต่อหน้าอาจารย์อาราคาวะ ชิงุมิ ภรรยา และลูกสาวอาคาเนะ คือเรื่อง Shibahama หรือชายหาดชิบะ เป็นเรื่องเล่าเก่าแก่และลึกซึ้งกินใจของนักแสดงราคุโกะตั้งแต่สมัยโบราณ มีปรากฏในภาพยนตร์ญี่ปุ่นบางเรื่อง
เรื่องมีอยู่ว่าคุมะเป็นพ่อค้าปลาแต่ชอบใช้เงินไปกับการดื่มสุรา วันหนึ่งเขาเก็บกระเป๋าเงินที่มีเงินห้าสิบเรียวอยู่ภายใน เขาไปโรงอาบน้ำและเลี้ยงเหล้าปลาอาหารแก่เพื่อนฝูงจนเมามาย ภรรยาถามว่าเขาจะจ่ายเงินอย่างไรเพราะเรื่องเก็บกระเป๋าเงินได้เป็นเขาฝันไปเอง
นับแต่นั้นคุมะกลับเนื้อกลับตัวหยุดดื่มเหล้าและทำงานหนัก ความเป็นอยู่ของสามีภรรยาก็ดีขึ้น
ในงานฉลองวันสิ้นปีสามปีต่อมาภรรยาจึงบอกความจริงแก่คุมะว่าคืนนั้นเขาเก็บกระเป๋าเงินได้จริงๆ ว่าแล้วจึงรินสาเกให้สามี คุมะหยิบจอกเหล้าขึ้นมองแล้วว่า
“ข้าไม่อยากตื่นแล้วพบว่ามันเป็นความฝันอีกแล้ว”
นักแสดงราคุโกะจะแสดงในโรงละครที่เรียกว่า โยเสะ
ตลอดการแสดงซึ่งใช้เวลาประมาณ 20-30 นาทีในแต่ละเรื่องนั้นนักแสดงจะนั่งพับเข่าในท่าที่เรียกว่า เซสะ อันเป็นท่วงท่าที่สุภาพและสง่างามอย่างยิ่ง
ก่อนแสดงเขาจะถือออกมาหน้าเวทีเพียงพัด 1 เล่ม และผ้าเช็ดหน้า 1 ผืน ซึ่งอาจจะได้ใช้ประกอบการแสดง ประโยคสุดท้ายของการแสดงเรียกว่า โอจิ มักเป็นประโยคที่เอ่ยออกมาฉับพลันเหนือความคาดหมายของผู้ฟังแต่ลึกซึ้งกินใจและโดนกันถ้วนหน้า
จะโดนขนาดไหนขึ้นกับนักแสดงราคุโกะแต่ละคนโดยแท้
คืนนั้นพ่อของอาคาเนะทำได้ดีผู้ชมปรบมือเกรียวกราวแต่เขาถูกไล่ออกจากสำนักทันที
จากนั้นจึงหยุดการเป็นนักแสดงราคุโกะไปทำงานอื่นที่เมืองอื่นซึ่งเป็นที่เลื่องลือกันว่ารายได้ดีกว่ามากและเขาก็ดูเป็นผู้เป็นคนขึ้นมาก
แต่บุตรีอาคาเนะไม่ยอมเลิก เธอแค้นใจและมีข้อสงสัยที่ต้องสะสางให้ได้ว่าพ่อของเธอเล่นไม่ดีตรงไหน
ปรมาจารย์อิชโชมีเหตุผลอะไรจึงทำลายจิตวิญญาณของพ่อขนาดนั้น เหตุการณ์ทำร้ายจิตใจของเธออย่างรุนแรงนั้นเกิดขึ้นเมื่อเธอยังเรียนชั้นประถม
ทันทีที่เธอถึงชั้นมัธยมปลายก็ขอสมัครเป็นลูกศิษย์ของอาราคาวะ ชิงุมิ ผู้เป็นอาจารย์ของพ่อ
เธอต้องการเป็นนักแสดงราคุโกะ!
หนังการ์ตูนเล่าต่อไปว่าการเป็นอาจารย์ราคุโกะผู้เป็นอาจารย์ไม่ได้อะไรเลยมีแต่ให้และไม่เรียกร้องอะไร
อาราคาวะ ชิงุมิ มีลูกศิษย์อยู่แล้วสี่คน เมื่ออาคาเนะมาขอฝากเนื้อฝากตัวท่านก็ทำตามขั้นตอน คือ ขั้นแรกอาคาเนะต้องพาพ่อแม่มารับทราบก่อน
เมื่อพ่อไม่มาแม่เธอจึงมาแทน แม่ของอาคาเนะไม่เห็นด้วยที่ลูกสาวจะเป็นนักแสดงราคุโกะแต่เธอจะไม่ห้ามเพราะเธอเข้าใจจิตใจลูกสาวดี
ที่จริงอาจารย์อาราคาวะ ชิงุมิ แอบสอนอาคาเนะมาพักใหญ่แล้ว เมื่อรับเธอไว้อย่างเป็นทางการจึงฝากให้ลูกศิษย์คนหนึ่งชื่อเคียวจิดูแล
เคียวจิให้เธอเป็นผู้ติดตามในทันทีโดยใช้งานเธอสารพัดในเรื่องส่วนตัว ถือกระเป๋า เก็บเสื้อ พับเสื้อ ทำความสะอาดห้อง
“นี่มันงานเบ๊ชัดๆ นี่นา”
“ราคุโกะคือศิลปะสร้างความสุขให้แก่ผู้อื่น สร้างความสุขให้แก่รุ่นพี่คนเดียวไม่ได้จะเป็นนักแสดงราคุโกะได้อย่างไร นักแสดงราคุโกะจะรู้ล่วงหน้าว่าผู้ชมต้องการอะไร”
ว่าแล้วรุ่นพี่เคียวจิส่งเธอไปทำงานที่ร้านอาหารญี่ปุ่น เธอจะได้ฝึกเรียนรู้ว่าลูกค้าแต่ละโต๊ะต้องการอะไรและจะทำให้ทุกคนพึงพอใจมีความสุขได้อย่างไร
ในการแสดงราคุโกะนักแสดงมักอารัมภบทเล็กน้อยก่อนเริ่มเรื่อง จังหวะอารัมภบทนั้นเองที่จะเป็นจังหวะสำรวจผู้ชมแต่ละคน “อย่างไรก็ตาม อารัมภบทยาวเกินก็ไม่ดี” รุ่นพี่เคียวจิสอนทุกอย่าง
“เธอต้องเรียกฉันว่าพี่เคียวจิ เพราะเราเป็นครอบครัวเดียวกัน นักแสดงราคุโกะที่มีอาจารย์คนเดียวกันนับเป็นพี่น้องกัน” และ “กับอาจารย์สำนักอื่นเธอต้องเรียกพวกท่านว่าอาจารย์ตามด้วยชื่อสำนัก แต่เวลาเรียกอาจารย์ของเราเองให้เรียกว่าอาจารย์ของฉันหรืออาจารย์เฉยๆ ก็ได้” และ “พอรุ่นพี่เลื่อนขั้นเป็นชิอุจิเธอก็ห้ามเรียกพี่อีกต่อไปต้องเรียกว่าอาจารย์แทน” เป็นการ์ตูนดูสนุก ขบขัน และให้ความรู้มากมาย
อาคาเนะเพิ่งเริ่มต้นเท่านั้น เธอต้องฝึกกับรุ่นพี่เคียวจิ รุ่นพี่คนอื่นๆ และกับคู่แข่งขันโหดๆ อีกมากเพื่อจะได้เข้าใกล้ตัวปรมาจารย์อิชโชให้ได้ จะได้ถามให้รู้ว่าไล่พ่อออกทำไม
ระหว่างทางนั้นเองคนดูจะได้ฟังราคุโกะดีๆ อีกหลายเรื่อง เรื่องหนึ่งที่เก่าแก่ มีชื่อเสียง และอาคาเนะใช้เป็นบันไดพัฒนาตัวเองคือ จูเงมุ (Jugemu)
เรื่องมีอยู่ว่าสามีภรรยาคู่หนึ่งไปพบเจ้าอาวาสเพื่อขอตั้งชื่อให้ลูกชายแรกเกิด
เจ้าอาวาสช่วยคิดชื่อให้ว่า จูเงมุ และอีกหลายชื่อ แต่ผู้เป็นพ่อตัดสินใจไม่ได้เสียที
สุดท้ายจึงเอาทุกชื่อมาเรียงกัน เจ้าลูกชายจึงมีชื่อว่า “จูเงมุ จูเงมุ โกโก-โนะ ซูริกิเระ ไคจาริซูอิเงียว-โนะ ซูอิเงียวมัตสึ อุนไรมัตสึ ฟูไรมัตสึ คูเนรูโตโกโระ-นิ ซูมูโตโกโระ ยาบูราโกจิ-โนะ บูราโกจิ ไปโปไปโปะ ไปโปะ-โนะ ชูริงงัง ชูริงงัง-โนะ กูรินได กูรินได-โนะ ปมโปโกปี-โนะ ปมโปโกนา-โนะ โจคีวเม-โนะ โจซูเกะ” ยาวขนาดนี้เลย
วันหนึ่งเด็กชายจูเงมุทะเลาะกับเพื่อนทำเพื่อนหัวโน เพื่อนจึงวิ่งไปฟ้องพ่อว่าใครทำแต่กว่าจะเอ่ยชื่อคนทำเสร็จหัวก็หายโนเสียแล้ว
อาคาเนะฝึกเล่าเรื่องจูเงมุหลายรูปแบบ แบบแรกคือการขานชื่อจูเงมุยาวติดต่อกันด้วยความเร็วสูงในประโยคเดียวโดยไม่ต้องหายใจเลย ทำเอาคนดูและกรรมการตกตะลึงไปตามๆ กัน
แต่ในการแสดงอีกครั้งหนึ่งอาคาเนะเล่าตอนจบเก่าแก่ที่เธอไปค้นคว้ามาได้ด้วยคำแนะนำของรุ่นพี่อาราคาวะอีกคนหนึ่ง
เรื่องเก่าแก่นี้จูเงมุตกลงไปในบ่อน้ำ กว่าผู้เห็นเหตุการณ์จะวิ่งไปขอความช่วยเหลือโดยพูดชื่อจูเงมุเสร็จ เด็กชายก็จมน้ำตายไปเสียแล้ว
อาจจะฟังดูขำขันแต่เป็นที่เชื่อได้ว่านักเรียนไทยที่ชื่อยาวการันต์มาก นามสกุลยาวการันต์มากจะเสียเปรียบมากเวลาเข้าสอบ เพราะกว่าจะกรอกชื่อนามสกุลบนกระดาษคำตอบทุกแผ่นเสร็จหมดเวลาไปหลายนาที ไม่ทราบว่าการสอบสมัยนี้การสอบสำคัญยังต้องกรอกชื่อ-นามสกุลบนกระดาษคำตอบทุกแผ่นหรือไม่
ชื่อผู้เขียนบทความนี้เป็นตัวอย่างหนึ่ง สมัยสอบเอนทรานซ์ต้องกรอกชื่อนามสกุลหลายหน้า
อันที่จริงชื่อยาวเหยียดของจูเงมุมีคำแปลเป็นมงคลทุกคำ
“ชีวิตที่ไร้ขีดจำกัด มีชีวิตอยู่อย่างน้อย 20 พันล้าน ระดับโชคลาภและความร่ำรวยเท่ากรวดในทะเลและปลาในน้ำ ความสุขอย่างไม่มีขอบเขตไม่ว่าจะไปอยู่ที่ใดก็ตามเหมือนน้ำจะไหลไปในที่ที่มันไปได้ทุกที่ เหมือนเมฆสามารถเกิดขึ้นได้จากทุกที่ เหมือนลมที่พัดไม่สิ้นสุด โชคดีที่มีทั้งอาหารและที่พักพิงตลอดเวลา มีกำลังวังชาตลอดทั้งปี มีอาณาจักรที่ร่ำรวยและสงบสุข ซึ่งกษัตริย์ชูริงกันและพระราชินีกูรินไดทรงครองราชย์ ทั้งสองพระองค์มีพระชนมายุยืนยาวให้กำเนิดเจ้าหญิงปอนโปโกปีและเจ้าหญิงปอนโปโกนา ทุกพระองค์ก็มีพระชนมายุยืนยาว”
หนังยังไปอีกยาวอย่างจนุกจะหนานและเจ้มจ้น จนกระทั่งเธอได้เผชิญหน้าปรมาจารย์อิชโชตัวต่อตัวในที่สุด คำตอบที่ได้ถึงกับเป็นเรื่องคาดไม่ถึง
ปรมาจารย์แม้โหดร้ายแต่ก็สมเป็นปรมาจารย์โดยแท้
