Nirmata (อ่านสำเนียงฝรั่งว่า เนอร์มาตา หรืออ่านแบบไทยๆ ว่า นิรมาตา) เป็นชื่อของ “ผู้สร้าง” หรือ The Creator ตามชื่อหนัง
คำนี้ดูเหมือนมาจากศัพท์สันสกฤตที่แปลตามตัวอักษรว่า ไร้มารดา หรือการไม่มีแม่ หรือแปลโดยอนุโลมว่า ผู้ให้กำเนิดด้วยการไม่คลอดจากท้องแม่
นิรมาตา เป็นสถาปนิก/วิศวกร/โปรแกรมเมอร์ ผู้สร้างหุ่นยนต์ในร่างมนุษย์ ซึ่งมีสติปัญญาเทียมมนุษย์หรือเหนือมนุษย์ แต่จะมีจิตใจเยี่ยงมนุษย์ ดีงามกว่ามนุษย์ หรือเลวร้ายกว่ามนุษย์ นั้นเป็นประเด็นที่หนังยกมาพูดถึง
The Creator เป็นหนังเกี่ยวกับสภาพการณ์ในโลกอนาคต วางท้องเรื่องไว้ในอีกราวห้าสิบปีนับจากปัจจุบัน ใน ค.ศ.2070
พัฒนาการของเทคโนโลยีก้าวไปสู่สมรรถภาพของปัญญาประดิษฐ์อันอยู่เหนือการควบคุมของมนุษย์ จนถึงขั้นที่ว่ามนุษย์บางกลุ่มที่กลัวจะต้องตกอยู่ใต้อำนาจของเอไอ ประกาศสงครามกับเอไอ เพื่อกำจัดให้หมดไปจากโลก
ทั้งนี้ เมื่อ 15 ปีก่อนหน้านั้น เกิดเหตุการณ์อันน่าประหวั่นพรั่นพรึงในลอสแองเจลิส โดยเอไอ เป็นตัวการกดปุ่มหัวรบนิวเคลียร์ทำลายล้างชีวิตผู้คนหลายแสนให้ราพนาสูรไปในพริบตา
ค่ายโลกตะวันตกฟอร์มตัวเป็นพันธมิตรประกาศเจตนารมณ์จะทำลายล้างเอไอ ภายใต้การนำของปัญญาประดิษฐ์หัวกะทิที่ได้รับการขนานนามว่า “ผู้สร้าง” หรือ The Creator ให้หมดไปจากสารบบโลก
The Creator เป็นเสมือนพระเจ้าผู้สร้างโลกองค์ใหม่ ซึ่งกลายเป็นสิ่งคุกคามความอยู่รอดของมนุษยชาติ
อาจโยงเข้ากับความเชื่อของโลกตะวันออก เช่น ศาสนาฮินดู ซึ่งเชื่อในพระพรหมผู้สร้างโลกก็ได้ ความเชื่อนี้ขยายออกเป็น “พระตรีมูรติ” ในร่างของสามมหาเทพ คือ พระพรหมผู้สร้าง พระศิวะผู้ทำลาย และพระวิษณุผู้ปกปักรักษา
การปกปักรักษาสิ่งที่ได้ชื่อว่า “ผู้สร้าง” นี้ ได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มประเทศที่เรียกตัวเองว่า “เอเชียใหม่” และเป็นกองกำลังต่อต้านอำนาจทางการทหารของกลุ่มโลกตะวันตก
โลกแบ่งขั้วอำนาจเป็นสองค่าย
ฝ่ายโลกตะวันตกมีฐานกองกำลังลอยน้ำกลางมหาสมุทร ชื่อ “โนแมด” หรือ NOMAD (North American Orbital Mobile Aerospace Defense) ซึ่งมีลักษณะเป็นกองกำลังทหารของพี่เบิ้มอเมริกา เชี่ยวชาญชำนาญในเรื่องการแทรกซึม บ่อนทำลาย จู่โจม และกำจัดศัตรูให้หมดสิ้น
ฝ่าย “เอเชียใหม่” เป็นกลุ่มที่สนับสนุนเอไอ ซึ่งดูจะไม่ได้มีเจตนาร้ายต่อโลกและมนุษยชาติ มีฐานที่ตั้งอยู่ในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ใช่แล้วค่ะ โลเกชั่นส่วนหนึ่งของหนังถ่ายทำในประเทศไทย ใช้คนท้องถิ่นซึ่งพูดภาษาไทย มีนักบวชซึ่งแต่งตัวเหมือนพระสงฆ์แต่เป็นเอไอ และดูเหมือนจะมีขนบธรรมเนียมเป็นลามะหรือพระทิเบตมากกว่าพุทธแบบเถรวาทของไทยเรา
เมื่อเปิดเรื่อง โจชัว เทย์เลอร์ (จอห์น เดวิด วอชิงตัน) เป็นจารชนของโนแมดที่ปลอมตัวมาคลุกคลีใช้ชีวิตแบบชาวบ้านอยู่กับภรรยาชาวเอเชียสุดที่รักชื่อ มายา (เจมมา ชาน) จนกำลังจะมีลูกด้วยกัน
โนแมดอดรนทนไม่ไหวที่จะรอคอยให้ปฏิบัติการนี้ค่อยเป็นค่อยไปจนสาวไปถึงตัว “ผู้สร้าง” ที่มีฉายาว่า “นิรมาตา” จึงส่งกองกำลังเข้าจู่โจม และเปิดเผยการปลอมตัวของโจชัวให้มายาได้รู้
ต่อหน้าต่อตาและท่ามกลางความตกตะลึงละล้าละลังและใจสลายของโจชัว มายาโดนระเบิดอย่างตรงเป้าทำลายล้างยานบินที่กำลังพาเธอหลบหนีเงื้อมมือของกองกำลังโนแมด
ในปฏิบัติการครั้งใหม่ของโจชัว ภายใต้การบังคับบัญชาของพันเอกเฮาเวลล์ (แอลลิสัน แจนนีย์) โจชัวถูกส่งไปในพื้นที่อีกครั้ง และได้พบมนุษย์หุ่นยนต์ตัวน้อยน่ารัก ซึ่งเขาตั้งชื่อให้ว่า อัลฟี (มาเดอเลน ยูนา วอยล์ส)
รวมทั้งมนุษย์หุ่นยนต์ผู้นำกลุ่มต่อต้าน ชื่อ ฮารุน (เคน วาตานาเบ จาก The Last Samurai และ Memoirs of a Geisha)
บอกเสียก่อนว่า หนังเรื่องนี้แตกต่างจากหนังไซไฟโลกอนาคตทั่วไปเล็กน้อย เพราะนี่ไม่ใช่เรื่องของมนุษย์หุ่นยนต์แหกคอกย้อนกลับมาทำลายมนุษย์ผู้สร้างนะคะ ในหนังเรื่องนี้ เอไอเป็นฝ่ายตัวนำ และกองกำลังของมนุษย์เป็นฝ่ายตัวร้ายที่จองล้างจองผลาญกับเอไอผู้บริสุทธิ์
แต่เหนือสิ่งอื่นใด จุดเน้นของหนังอยู่ที่ความเป็นหนังแอ๊กชั่นหรือบู๊ล้างผลาญ มากกว่าจะใส่เนื้อหาที่ให้ข้อคิดแบบของหนังไซไฟโลกอนาคตที่ชวนจดจำ อย่างเช่น The Terminator
และตัวละครที่เป็นความหวังในการอยู่รอดของโลกและมนุษยชาติคือ ผลผลิตของมนุษย์ร่วมกับเอไอนั่นเอง
ข้อใหญ่ใจความที่หนังสื่อออกมาให้คนดูรับรู้ คือ เพื่อสังคมที่ดีงาม “ความรักและปรารถนาดีต่อกัน” เป็นตัวการสำคัญในการสร้างและฟูมฟักผลผลิตที่งดงาม
หนังเลือกเข้าข้างฝ่ายปัญญาประดิษฐ์ นำเสนอมนุษย์ที่บ้าอำนาจและกลัวจะสูญเสียอำนาจไป หนังจบด้วยความหวังว่าจะมีโลกที่ดีกว่านี้ เพียงแต่ว่าโลกนั้นจะไม่ได้เป็นสิทธิขาดในการครอบครองของมนุษยชาติแต่ผู้เดียว
การต่อสู้ของนิรมาตายังไม่สิ้นสุด ไม่มีฝ่ายชนะเบ็ดเสร็จเด็ดขาด เลยไม่ทราบว่าผู้สร้างหนังเขียนพล็อตแบบเปิดปลายตามฟอร์ม เผื่อฟลุกว่าหนังจะฮิตจนมีแฟนคลับเรียกร้องภาคต่อไปอีกหรือเปล่า
ขอบอกเลยว่าผู้เขียนคอลัมน์ไม่ใช่แฟนคลับค่ะ เลยไม่อยากติดตามดูภาคต่อไปอีกแล้ว •
THE CREATOR
กำกับการแสดง
Gareth Edwards
แสดงนำ
John David Washington
Gemma Chan
Ken Watanabe
Allison Janney
Madelein Yuna Voyles
ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj
— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022
