WICKED LITTLE LETTERS | ‘คดีมโนสาเร่’
ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
“เรื่องนี้จริงยิ่งกว่าที่คุณจะคิดออกเสียอีก”
นี่คือประโยคเปิดเรื่องด้วยตัวหนังสือบนจอ เขียนด้วยสำนวนชวนเชื่อประหนึ่งว่าคุณคิดไม่ถึงหรอกเพราะมันดูเหลือเชื่อทั้งๆ ที่เป็นเรื่องจริง หนังจำนวนมากชอบใช้เพราะกลัวคนดูว่าทำหนังอะไรเว่อร์เสียไม่มี
แล้วก็ตามมาด้วยเรื่องราวของอีดิธ สวอน (โอลิเวีย โคลแมน) สาวเทื้อวัยกลางคน ซึ่งอาศัยอยู่บ้านพ่อ เอ็ดเวิร์ด สวอน (ทิโมธี สปอลล์) กับแม่ วิกตอเรีย สวอน (เจมมา โจนส์) ในเมืองลิตเติลแฮมป์ตัน ในอังกฤษเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20
หนังสร้างจากหนังสือชื่อยาวเหยียด ซึ่งเขียนโดยคริสโตเฟอร์ ฮิลเลียร์ด เมื่อ ค.ศ.2017 ชื่อว่า Littlehampton Libel : A Miscarriage of Justice and a Mystery about Words in 1920’s England (คดีหมิ่นประมาทที่ลิตเติลแฮมป์ตัน : การใช้ความยุติธรรมผิดพลาดและเรื่องลึกลับเกี่ยวกับถ้อยคำในอังกฤษเมื่อ ค.ศ.1920)
บอกก่อนได้เลยว่าหนังเป็นคอเมดี้ที่ใช้โทนเกินจริง และใช้นักแสดงเจ้าฝีมือชาวอังกฤษมากหน้าหลายตามาให้สีสันแก่การดำเนินเรื่อง
หนังเปิดเรื่องด้วยการให้อีดิธผู้ทำท่ากลืนไม่เข้าคายไม่ออก นำจดหมายที่จ่าหน้าถึงเธอมานั่งอ่านที่โต๊ะร่วมกับพ่อ (ทิโมธี สปอลล์) และแม่ (เจมมา โจนส์)
สาวเทื้อซึ่งยังอยู่ร่วมบ้านกับพ่อแม่ ไม่ได้ย้ายออกไปไหน กระดากกระเดื่อง กระอักกระอ่วนกับข้อความในจดหมายที่ได้รับ ซึ่งเป็นถ้อยคำผรุสวาทนางอย่างหยาบคายแบบที่ชาวคริสต์ผู้เคร่งครัดแบบนางซึ่งถูกเลี้ยงดูให้อยู่ในกรอบศีลธรรมและคุณงามความดี จะระคายหูจนทนฟังไม่ได้เลยทีเดียว
นี่ไม่ใช่จดหมายฉบับแรกที่มีข้อความด่าทอนางอย่างสาดเสียเทเสีย แต่มีมาก่อนหน้านั้นแล้วสิบแปดฉบับ
นี่เป็นจดหมายฉบับที่สิบเก้าที่อีดิธได้รับด้วยคำบริภาษแบบที่ต่อให้เป็นชาวบ้านร้านตลาด–ไม่ใช่ผู้ดีอังกฤษสูงส่งเลอเลิศ-ก็ทนฟังไม่ได้ เป็นเสนียดหูอย่างยิ่ง
ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นตัวการเขียนจดหมายคือเพื่อนบ้านที่เพิ่งย้ายมาอยู่ไม่นาน โรส กูดดิ้ง (เจสซี บักลีย์)
นางเป็นแม่ม่ายลูกติด ปากไม่มีหูรูด ซึ่งเพิ่งย้ายมาจากไอร์แลนด์ บอกใครๆ ว่าสามีเป็นทหารตายในสงคราม นางพูดคำด่าคำ ไม่ลดราวาศอกให้ใครหน้าไหน แถมยังมีความประพฤติหละหลวม และมีแฟนเป็นชายหนุ่มผิวดำ อยู่ร่วมบ้านโดยไม่ได้แต่งงานกัน โดยไม่แคร์คำครหาของชาวบ้าน
เอ็ดเวิร์ดผู้เป็นพ่อของอีดิธ ซึ่งไม่พอใจกับความประพฤติของ “หญิงสำส่อน” คนนี้ ปักใจเชื่อว่าต้องเป็นนางแน่ๆ-จะมีใครอื่น-ที่ส่งจดหมายสั้นๆ แต่ไม่ประสงค์ดี-ดังชื่อหนัง เลยเบรกแตกเดินดุ่มตรงไปโรงพักเพื่อแจ้งความให้ตำรวจจัดการให้
คู่กรณีในคดีความอยู่บ้านติดกันภายใต้หลังคาเดียวกัน ประตูบ้านทาสีตัดกันดังฉับด้วยสีจัดจ้านแดงและเหลืองเคียงข้างเหมือนจะประกาศว่าอยู่กันคนละขั้ว นอกจากฝาบ้านที่ใช้กั้นกลางร่วมกันแบบทาวน์เฮาส์แล้ว ยังใช้สิ่งอำนวยความสะดวกร่วมกัน อย่างเช่น ลานตากผ้าและห้องส้วมที่แยกออกมานอกหลังคาบ้าน
เรื่องซึ่งดูเหมือนไม่เป็นเรื่อง-สมัยนี้คงเรียกว่า การคุกคามก่อกวนความสงบ–ไปถึงโรงพักในสมัยที่ผู้ชายยังครองโลกและผู้หญิงเป็นเพียงช้างเท้าหลังคอยเดินตามโดยไม่ต้องออกความเห็น
และฝ่ายผู้เสียหายที่มาร้องทุกข์เป็นชาย ในขณะที่ฝ่ายผู้ต้องสงสัยเป็นหญิง เจ้าหน้าที่ตำรวจก็พร้อมจะเชื่อทันทีโดยไม่ต้องสอบสวนสืบสาวอะไรมาก
คดีจริงในอังกฤษนี้เกิดเมื่อ ค.ศ.1920 ซึ่งขบวนการ “ปลดปล่อยสตรี” หรือ “สตรีนิยม” ยังแทบไม่มีใครให้น้ำหนัก
หนังเลือกใช้พล็อตรองเกี่ยวกับบทบาทสตรี สีผิวและเชื้อชาติ มาเป็นแกนเบื้องหลังของเรื่อง-ตามขบวนการ “โว้ก” (woke) ซึ่งถ้าคนทำหนังคนไหนไม่ชูประเด็นขึ้น จะถูกมองว่าเป็นเต่าล้านปีเลยทีเดียว
ที่สถานีตำรวจแห่งนี้ จึงมีตำรวจหญิงผิวคล้ำซึ่งมีบทบาทสำคัญในการคลี่คลายปมและพลิกเรื่องไปอีกทาง เป็นตำรวจหญิงเชื้อสายอินเดีย ซึ่งทำท่าว่าจะเป็นตำรวจหญิงรุ่นแรกๆ ในอังกฤษก็ว่าได้
ความ “โว้ก” ของหนังยังขยายต่อไปถึงแฟนผิวดำของโรส แหม่มสาวผู้มีผิวขาวผ่อง ในสมัยซึ่งคนผิวดำยังเป็นที่เหยียดหยามและไม่มีความเท่าเทียม
เรื่องราวเล็กๆ ของคดีที่ต้องเรียกว่า “คดีมโนสาเร่” นี้ถูกหมกอยู่นานจนกระทั่งนักเขียนชื่อคริสโตเฟอร์ ฮิตเตียร์ด ยกมาเขียนในหนังสือชื่อ “คดีหมิ่นประมาทที่ลิตเติลแฮมป์ตัน : ความอยุติธรรมของระบบยุติธรรมและความลึกลับเกี่ยวกับถ้อยคำในอังกฤษสมัย ค.ศ.1920” (Littlehampton Libels : A Miscarriage of Justice and a Mystery about Words in 1920’s England)
ถ้าไม่ได้ดูก็จะไม่ได้รู้นะคะว่าเรื่องราวพลิกไปอย่างไร และใครเป็นคนเขียนจดหมายพิสดารเหล่านั้น
หนังใช้ดารารุ่นเก๋าระดับเจ้าฝีมือเพียบ เพื่อให้น้ำหนักแก่คอเมดี้ตลกโปกฮาเล็กๆ เรื่องนี้ รวมทั้งเจสซี บักลีย์ ซึ่งเคยแสดงคู่กับโอลิเวีย โคลแมน มาแล้วในเรื่อง The Lost Daughter
ดูได้ในเน็ตฟลิกซ์ค่ะ
WICKED LITTLE LETTERS
กำกับการแสดง
Thea Sharrock
แสดงนำ
Olivia Coleman
Jesse Buckley
Timothy Spall
Gemma Jones
Hugh Skinner
Anjana Vasan
