ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
Ballad of a Small Player สร้างจากนวนิยายเกือบจะชื่อเดียวกัน The Ballad of a Small Player โดย Lawrence Osborne
เล่าเรื่องของนักพนันชาวอังกฤษที่ถูกผีพนันเข้าสิง และพาตัวเองเข้าตาจนจนแทบไม่เห็นทางออก นอกจากเพิ่มเดิมพันขึ้นไปเรื่อยๆ
จิตวิทยาของนักพนันที่เล่นเสียอยู่เรื่อยจนหมดหน้าตัก และใกล้จะหมดตัวแล้ว แต่ก็ยังคงมีความหวังริบหรี่จะเล่นต่อไปอีก เพราะมีความน่าจะเป็นไปได้ว่าจะได้เจอชัยชนะเข้าบ้างสักทีหรอกน่า ดังนั้นจึงถูกแรงรบเร้าในใจให้เพิ่มเดิมพันทบทวีเข้าไปเผื่อชัยชนะที่อาจเกิดขึ้นบ้าง
และนั่นจะเป็นชัยชนะครั้งสำคัญที่จะพลิกผันโชคชะตาไปอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ!!
ความคิดแบบนี้โยงเข้ากับความเชื่อในกฎธรรมชาติที่เชื่อว่าโอกาสของปรากฏการณ์ที่จะเกิดขึ้นในโลกนั้นมีเท่าๆ กัน
พูดด้วยภาษาง่ายๆ คือ ถ้าเราโยนเหรียญออกไป ผลที่เหรียญจะตกลงพื้น “ออกก้อย” มีมากเท่าๆ กับที่จะตกลงมา “ออกหัว”
ผู้เขียนได้ความคิดในเรื่องนี้มาจากบทละคร Rosencrantz and Guildenstern Are Dead ของทอม สตอปปาร์ด ซึ่งมีตัวละครสองตัวฆ่าเวลาด้วยการเล่นโยนหัวโยนก้อย ขณะเดียวกัน ก็ครุ่นคิดเกี่ยวกับ “กฎของผลลัพธ์ที่ถดถอย” ว่าในการโยนเหรียญร้อยครั้ง เมื่อออกก้อยไปแล้ว 50 ครั้ง ที่เหลืออีก 50 ครั้งจะต้องออกหัว…ประมาณว่ามีโอกาสครึ่งต่อครึ่งนั่นแหละ
ขอวงเล็บความในใจไว้ในที่นี้ว่า แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่ากฎของการโยนเหรียญจะตั้งค่าไว้ที่ 100 ไม่ใช่ 1,000 หรือ 1,000,000 หรือมากกว่านั้น
เพราะงั้นโอกาสที่จะออกหัวก็ไม่ใช่ 50 ละ แต่อาจต้องใช้ตัวหารสองเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ กว่าจะได้ “ผลตอบกลับที่ถดถอย”
เศรษฐศาสตร์ใช้กฎนี้ในแง่ที่ซับซ้อนขึ้นในเรื่อง “กฎแห่งผลตอบกลับที่ถดถอย” (Law of diminishing returns) โดยมีตัวแปรบางอย่างเข้าไปเกี่ยวข้อง
กลับมาเรื่องหนังดีกว่าค่ะ ภาวะในใจนักพนันมือเติบคงเป็นแบบนี้ละ
ชายผู้ที่เรียกตัวเองว่า “ลอร์ดดอยล์” (คอลิน ฟาร์เรล) ใช้ชีวิตอย่างหรูหราในโรงแรมหกดาวของเมืองมาเก๊า-นครแห่งสีสันของการพนันในเอเชีย
เมื่อเปิดเรื่อง ท่ามกลางสภาพความเป็นอยู่ที่หรูหรานั้น ดอยล์กำลังโดนทวงเงินก้อนโตที่ค้างชำระกับโรงแรม
ที่พึ่งแห่งเดียวที่จะไถ่ถอนและปลดปล่อยเขาให้พ้นจากความหายนะของชีวิตไปได้ คือ กาสิโน
แล้วก็ให้เผอิญดอยล์ได้ไปพบกับ “ผู้ปลดปล่อยตัวจริง” บนโต๊ะพนันนั้นเอง
เมื่อเสียหนักเข้า โดยมีนักพนันขาใหญ่คือ “คุณยาย” (ดีนนี่ ยิป) ซึ่งมือขึ้นอย่างน่าประหลาด ดอยล์ก็ต้องหาแหล่งเงินกู้เพื่อเอามาลงเล่นต่อไปอีก
แหล่งเงินกู้นี้มาในรูปของพนักงานสาวสวยชาวจีนที่จัดการเงินกู้หรือเครดิตแก่นักพนันในกาสิโน เต๋าหมิง (ฟาลา เฉิน) และเธอจะเป็นตัวปริศนาที่เข้ามาพลิกผันชะตาชีวิตของดอยล์
เต๋าหมิงบอกว่า ดอยล์เป็นวิญญาณหลงทางที่สมควรให้การช่วยเหลือ…ด้วยเหตุผลกลใดหรือทำไมหนังก็ไม่ได้แจกแจงแถลงไขหรือให้เงื่อนงำหรอก
แต่นั่นก็เป็นจุดพลิกชีวิตของนักต้มตุ๋นที่อวดอ้างชาติตระกูลขุนนางในอังกฤษ
ดอยล์ถูกสะกดรอยตาม และพบว่านักสืบหญิงชื่อ ซินเธีย ไบลธ์ (ทิลดา สวินตัน) ได้รับการว่าจ้างให้มาตามหาตัวผู้ชายชื่อไรลีย์ เนื่องจากขโมยเงินจำนวนมหาศาลมาจากเศรษฐินีอังกฤษ
ทิลดา สวินตัน เป็นนักแสดงฝีมือดี แต่เสียดายที่เธอมักต้องมาเจอบทที่ไม่ควรคู่กับฝีมือเธอเลย ดังเช่นบทกึ่งตลกของนักสืบคนนี้ ซึ่งตามจับตัวผู้ร้ายเหมือนแมวจับหนู โดนหนูร่ายมนตร์เกลี้ยกล่อม ติดสินบน ฯลฯ จนงงงันสมองทึบทำอะไรไม่ถูก
ยังมีนักต้มตุ๋นชาวอังกฤษอีกคนที่ใช้ชีวิตหรูหราอยู่ในสังคมมาเก๊า เอเดรียน ลิปเป็ต (อเล็กซ์ เจนนิงส์)
เจนนิงส์เคยเล่นในบทของคิงเอ็ดเวิร์ดที่สละราชบัลลังก์เพราะความรักในมิสซิสซิมป์สันได้อย่างลงตัวยิ่งใน The Crown
แต่บทของเขาในหนังเรื่องนี้ใส่เข้ามาทำไมก็ไม่รู้ หาความสมเหตุสมผลไม่ได้ นอกจากจะให้เป็นการแก้แค้นที่สาสมใจแก่ดอยล์ นักต้มตุ๋นอีกคนที่ใช้ชีวิตอย่างฟอนเฟะไร้แก่นสารและดูเหมือนจะไม่มีอะไรวิเศษวิโสไปกว่ากันเลย
หนังยังหนักไปด้วยความเชื่อในโชคลางและสิ่งเหนือธรรมชาติ รวมทั้งประเพณีเก่าแก่ของจีน
แต่ไหนแต่ไรมา ฝรั่งตาน้ำข้าว ถูกเรียกว่า “ไกวโล” หรือ คนผี
เทศกาลเปรต หรือเปตวัตถุ (Hungry Ghost Festival) ปรากฏเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะในแง่ที่มีประเพณีเผาเงินทองของใช้ส่งไปให้วิญญาณที่ล่องลอยคอยรับส่วนบุญอยู่ ซึ่งประเพณีนี้ในไทยกลายมาเป็น “ผีตาโขน” ในแถบอีสานนี่เอง
สรุปแล้วคนที่ก่อกรรมทำเข็ญ ลักขโมยในชีวิต ก็คือเปรต ดังพฤติกรรมของดอยล์ที่หิวโหยอยู่เสมอ หักห้ามตัวเองไม่ได้ในการกินอย่างตะกละมูมมามเหมือนยัดทะนาน
หนังดูหน้าตาดีพอใช้ เสียแต่ให้ความรู้สึกผิวเผินเป็นเพียงรูปลักษณ์ภายนอกอันดึงดูดตา แต่ไม่ได้เจาะลึกเข้าไปถึงจิตวิญญาณของตัวละคร
โดยเฉพาะตัวละครหลักที่เป็นตัวเดินเรื่อง ไม่ได้ชวนให้เราเห็นอกเห็นใจหรือเป็นอันหนึ่งอันเดียวด้วยได้เลย
เสียดายความสามารถของนักแสดงที่ต้องมาเล่นบทที่หาทิศทางไม่เจอเลยทีเดียวละ
ปล่อยผ่านไปก็ไม่น่าเสียดายนะคะหนังเรื่องนี้
BALLAD OF A SMALL PLAYER
กำกับการแสดง
Edward Berger
แสดงนำ
Colin Farrell
Tilda Swinton
Fala Chen
Alex Jennings
