ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
นับแต่แมรี่ เชลลีย์ ประพันธ์และพิมพ์เผยแพร่นวนิยายชวนสะพรึงเรื่อง Frankenstein ออกสู่วงวรรณกรรม แฟรงเกนสไตน์ก็กลายเป็นตำนานอสุรกายในบรรณภพ
และต่อมาจากจินตนาการที่น่าสะพรึงกลัวบนหน้ากระดาษก็แตกแขนงต่อมาบนจอในโลกของภาพที่เคลื่อนไหวได้ หรือโลกภาพยนตร์
ตั้งแต่ยุคที่ภาพยนตร์เกิดขึ้นใหม่ๆ จำเนียรกาลผ่านมาตลอดศตวรรษที่ 20 จวบจนมาถึงกลางกึ่งศตวรรษที่ 21 นี้ มีหนังเกี่ยวกับอสุรกายของแฟรงเกนสไตน์นี้มาแทบจะนับไม่หวาดไม่ไหว
หลายคนเข้าใจผิดไปด้วยซ้ำว่าแฟรงเกนสไตน์คือตัวประหลาดที่มีรูปลักษณ์น่าเกลียดน่ากลัวนั้น ทั้งๆ ที่อันที่จริงแฟรงเกนสไตน์ คือมนุษย์ที่เป็นผู้สร้างหรือให้กำเนิดแก่อสุรกายตัวนั้น
หนังที่ติดตรึงอยู่ในความทรงจำเกี่ยวกับตัวประหลาดตัวนี้ คือ Mary Shelley’s Frankenstein (1994) ที่กำกับและนำแสดงโดยเซอร์เคนเนท บรานาห์ และมีโรเบิร์ต เดอ นีโร ในบทบาทของอสุรกายตัวนั้น
ตัวประหลาดนั้นไม่มีการตั้งชื่อเสียงเรียงนามให้
หนัง Frankenstein เวอร์ชั่นล่าสุดนี้ก็เรียกเพียงว่า สิ่งที่ถูกสร้างขึ้น หรือ the Creature
จะเรียกว่า “สัตว์” ก็ยังไม่ถูกต้องนักเลย เพราะสิ่งนั้นสร้างขึ้นมาจากชิ้นส่วนของซากศพที่ไม่มีชีวิตอยู่แล้ว
มาถึงยุคสมัยของการสร้าง “สิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญาเทียม” หรือ artificial intelligence ของเรานี้ สิ่งประดิษฐ์ของนักวิทยาศาสตร์ วิคเตอร์ แฟรงเกนสไตน์ ก็น่าจะถือเป็น “เอไอ” (AI) รุ่นแรกของโลกก็ว่าได้
เป็นที่ทราบกันดีว่า กีเยร์โม เดล โตโร เป็นคนทำหนังที่มีจินตนาการและความโน้มเอียงชอบตัวประหลาดเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็น Pan’s Labyrinth หรือ The Shape of Water (ที่ได้รับออสการ์ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม) หรือ Pinocchio
ใน Frankenstein เดลโตโรนำเสนอเรื่องราวโดยเริ่มจากจุดใกล้อวสานที่เขาเรียกว่า Prelude หรือบทนำ กัปตันแห่งราชนาวีเดนมาร์กเดินทางสู่ขั้วโลกเหนืออันหนาวเย็นในภารกิจยากเข็ญ และพาเรือเดินสมุทรไปติดอยู่ท่ามกลางน้ำแข็ง จนไปต่อไม่ได้ ตัวเขาและลูกเรือเห็นตัวประหลาดเคลื่อนไหวอยู่ไกลๆ และไปพบชายขาพิการนอนรอความตายอยู่บนแผ่นน้ำแข็งอันเวิ้งว้าง
เมื่อช่วยพาชายคนนั้นกลับมาที่เรือและดูแลให้อาหารการกินและการรักษา ชายคนนั้นก็เริ่มเล่าเรื่องของเขาให้กัปตันฟัง
กลายเป็นส่วนที่เรียกว่า ภาคหนึ่ง : เรื่องราวของวิคเตอร์
วิคเตอร์ แฟรงเกนสไตน์ (ออสการ์ ไอแซค) เริ่มเล่าเรื่องตั้งแต่ครั้งยังเยาว์วัยในครอบครัวขุนนางที่อัครฐาน พ่อ (ชาร์ลส์ ดันน์) เป็นแพทย์ผู้มีชื่อเสียง ซึ่งแต่งงานกับหญิงตระกูลสูงที่ร่ำรวยโดยปราศจากความรัก พ่อเลี้ยงดูเขาอย่างเคร่งครัดและเข้มงวด จนวิคเตอร์ไม่มีความรักในตัวพ่อเลย
เขามีแต่แม่คนเดียวที่ใกล้ชิดและให้ความอบอุ่น
แม่ตายเมื่อคลอดลูกคนที่สอง และวิคเตอร์โทษพ่อที่ไม่ได้พยายามรักษาชีวิตแม่ไว้ และหลังจากนั้นตระกูลก็ตกต่ำลงเนื่องจากสงครามและเรื่องราวทางการเมือง ส่งผลให้บ้านแตกสาแหรกขาด วิคเตอร์ถูกส่งไปอยู่อังกฤษ คนละทิศคนละทางกับน้องชายวิลเลียม
ด้วยความอหังการและความมุ่งมั่นที่จะต่อสู้กับความตาย วิคเตอร์กลายเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่หมกมุ่นอยู่กับการสร้างสิ่งมีชีวิตขึ้นจากซากศพที่ไร้ชีวิต
เขาได้รับการต่อต้านจากเพื่อนร่วมอาชีพ และไม่ได้รับทุนสนับสนุนโปรเจ็กต์การค้นคว้าทดลอง ในที่สุดก็มีนายทุนนักค้าอาวุธสงคราม (คริสตอฟ วอลต์ซ) มาให้การสนับสนุนโครงการชุบชีวิตโดยให้ทุนสนับสนุนไม่จำกัด วิคเตอร์จึงได้ทำการทดลองต่อไป หาชิ้นส่วนร่างกายมนุษย์จากศพนักโทษประหาร และจากทหารที่ตายเกลื่อนในการสู้รบ เอาชิ้นส่วนมาต่อกันเป็นร่างที่สมบูรณ์
ประดิษฐกรรมหรือสิ่งสร้างสรรค์ของวิคเตอร์มีชีวิตมีการเคลื่อนไหวได้ กลายเป็น “สิ่งที่ถูกสร้าง” หรือ Creature (ในรูปลักษณ์ของเจคอบ เอลอร์ดี)
ซึ่งวิคเตอร์ใช้วิธีสอนอย่างเข้มงวดและทารุณแบบเดียวกับที่พ่อเคยทำกับเขาสมัยเด็ก และทำลายทิ้งเสียเมื่อเกิดโทสะและความริษยา ในกองเพลิงที่ดุจดังไฟประลัยกัลป์
ภาคที่สอง : เรื่องราวของตัวประหลาด
ตัวประหลาดได้โอกาสเล่าเรื่องราวในมุมมองของตัวเองบ้าง จากการถือกำเนิดขึ้นในความใสซื่อบริสุทธิ์ เขาได้เรียนรู้โลกที่โหดร้าย ไร้ปรานี และอยุติธรรม รวมทั้งได้เจอความเมตตาจากคนบางคน
หนังมีตอนจบที่แตกต่างไปจากนวนิยายพอควร แต่ก็เป็นตอนจบที่สมเหตุสมผลและเต็มไปด้วยมนุษยธรรม
แฟรงเกนสไตน์เวอร์ชั่นของเดลโตโรนี้พรั่งพร้อมสมบูรณ์ทั้งด้วยองค์ประกอบของภาพ เสียงเพลง และคาแรกเตอร์ที่ชวนติดตาม รวมทั้งยังมีแง่มุมที่ชวนคิดมากมาย
หลายปีก่อนที่จะสร้างหนังเรื่องนี้ออกสู่สายตาผู้ชม กีเยร์โม เดล โตโร เคยให้สัมภาษณ์ว่า
“ผมฝันว่าผมสามารถสร้างหนัง Frankenstein ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เคยมี แต่ทว่าถ้าเราทำออกมา เราก็ทำออกมาแล้ว ไม่ว่าจะยิ่งใหญ่หรือไม่ ก็สำเร็จสมบูรณ์แล้ว เราไม่สามารถจะฝันถึงมันได้อีกต่อไป นั่นเป็นเรื่องเศร้าสำหรับคนทำหนัง”
ในที่สุดเขาก็ทำออกมาเสร็จสมบูรณ์จนได้ และนับว่าเป็นหนังที่ยิ่งใหญ่มาก แต่จะยิ่งใหญ่ที่สุดหรือเปล่าก็ขึ้นอยู่กับทัศนะและมุมมองของสาธารณชนและปัจเจกชนที่จะตัดสิน
เพิ่งสตรีมให้ดูทางเน็ตฟลิกซ์เมื่อไม่กี่วันมานี้เอง
FRANKENSTEIN
กำกับการแสดง
Guillermo del Toro
แสดงนำ
Oscar Isaac
Jacob Elordi
Mia Goth
Charles Dance
Christoph Waltz
