ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
The Shrinking Man (หรือ L’Homme Qui R?tr?cit ในชื่อฝรั่งเศส) สร้างจากหนังสือชื่อเดียวกัน และเป็นรีเมกของหนังอเมริกัน The Incredible Shrinking Man (1957)
เผอิญไม่ได้ทั้งอ่านหนังสือหรือยังเด็กเกินกว่าจะทันดูหนังเรื่องนั้นตอนออกฉายค่ะ เลยไม่มีต้นฉบับให้เปรียบเทียบถึงความเหมือนหรือความต่างของเรื่องราว การสื่อความหมายและการตีความ
ซึ่งก็ดีไปอีกแบบเพราะได้ประสบการณ์การดูจากหนังเรื่องนี้ล้วนๆ โดยไม่ต้องมีความคาดหวังหรือนึกย้อนไปเทียบเคียง
ชื่อเรื่องก็บอกอยู่โต้งๆ แล้วว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับมนุษย์ที่หดตัวเล็กลงด้วยเหตุผลกลใดก็สุดรู้
ใจนึกแวบไปถึงนวนิยายที่เคยอ่านสมัยเรียน Gulliver’s Travels ของโจนาธาน สวิฟต์ ซึ่งเป็นการท่องโลกผจญภัยไปในดินแดนของมนุษย์ตัวเล็กจิ๋ว ชื่อดินแดน Lilliput ขณะที่กัลลิเวอร์ตัวโตเป็นยักษ์ปักหลั่น สมัยนั้นยังได้รู้ศัพท์ที่เป็นคุณศัพท์ว่า Lilliputian แปลว่าขนาดเล็กจิ๋ว
แล้วกัลลิเวอร์ก็ยังไปถึงดินแดน Brobdingnag ท่ามกลางผู้คนตัวโตเป็นยักษ์ปักหลั่น และตัวเขาเป็นมนุษย์จิ๋วเสียเอง
ยังมีดินแดนชื่อออกเสียงยากอีกแห่ง Houyhnhnm ซึ่งมีสิ่งมีชีวิตป่าเถื่อนรูปร่างหน้าตาเหมือนมนุษย์ เรียกว่าพวก Yahoos…ซึ่งน่าจะเป็นที่มาของ Yahoo! ในโลกออนไลน์ที่เราใช้กันอยู่นี่เอง
อ้อ แล้วก็ยังนึกถึงหนังอีกเรื่องของอเล็กแซนเดอร์ เพย์น ชื่อ Downsizing มีแมตต์ เดมอน สมัครเข้าโครงการดาวน์ไซซ์มนุษย์เพื่อลดภาระการใช้ทรัพยากรของโลก กลายเป็นชุมชนคนตัวเล็กจิ๋วน่าเอ็นดูแท้
ทว่า ใน The Shrinking Man ไม่ได้ให้เหตุผลแก่การที่ตัวพระเอกค่อยๆ หดขนาดเล็กลงๆ เรื่อยๆ ภายในชั่วเวลาสี่ห้าเดือนเท่านั้น
หนังเปิดเรื่องด้วยภาพปรากฏการณ์ทางอุตุนิยมบางอย่างบนท้องฟ้าที่ดูแปลกตา พร้อมทั้งเสียงบรรยายของตัวเอกชื่อ พอล (ฌอง ดูฌาร์แดง)
“แค่แหงนหน้ามองดูท้องฟ้าก็ทำให้เรารู้สึกตาลาย…ตัวเล็กกระจิริดอย่างเหลือเชื่อ…เหมือนหยดน้ำในมหาสมุทร…เหมือนละอองธุลีบนก้อนศิลา…กระจ้อยร่อยน้อยนิด เล็กเสียจนไม่รู้จะเล็กยังไง…นั่นแหละที่เราเป็นอยู่”
ฉากเปิดเรื่องนี้ พอลกำลังว่ายน้ำอยู่ในมหาสมุทร แหงนหน้าขึ้นไปเห็นกลุ่มเมฆรวมตัวและเปิดเป็นช่องโหว่เหมือนจะมีพลังหรืออิทธิพลอะไรบางอย่างส่งตรงลงมายังโลกโดยปราศจากการกลั่นกรองของบรรยากาศ
แล้วพอลก็แหวกว่ายสู้กับกระแสน้ำจนถึงฝั่ง…
พอลมีอาชีพเป็นช่างต่อเรือ เขามีบ้านหลังเล็กริมทะเล ใช้ชีวิตครอบครัวแสนสุขกับภรรยา เอลีส (มารี-โฮเซ่ โครซ) และลูกสาวตัวน้อย มีอา (ดาฟเน ริชาร์ด)
ยามค่ำคืน เมื่อน้ำประปาไม่ไหล พอลลงไปห้องใต้ดินเพื่อซ่อมท่อน้ำที่ซึมรั่ว มีอาตามลงไปช่วยพ่อ และตกใจกลัวแมงมุม ร้องดังลั่นให้พ่อ “ฆ่ามันซะ ฆ่ามันซะ”
พอลบอกลูกว่า พ่อไม่ฆ่ามันหรอก มันก็ทำประโยชน์ให้เรา คือมันกินยุงไง
จุดนี้ดีมากเลยเชียว เพราะแมงมุมตัวนั้นจะปรากฏขึ้นอีกในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิงสำหรับพอล และในเกมชีวิตที่เปลี่ยนไป โดยสลับบทบาทและพลังอำนาจระหว่าง “ผู้ล่า” กับ “เหยื่อ”
ต่อมาบทบาทของพอลกับลูกสาว ก็จะสลับกันเหมือนกัน
วันรุ่งขึ้นพอลตื่นมาด้วยความแปลกใจเล็กน้อยว่าเสื้อผ้าดูหลวมโพรกขึ้น แขนเสื้อก็รู้สึกยาวผิดปกติ แม้จะไปหยิบเสื้อตัวที่ใส่เมื่อวานมาลองสวมดูจากตะกร้าผ้า ก็ยังรู้สึกว่าขนาดตัวเขาเล็กลง
เมื่อเขาไปหาหมอเพื่อตรวจร่างกาย ก็ไม่พบความผิดปกติใดๆ นอกจากหมอบอกว่า คนเราอายุมากขึ้นตัวก็หดเล็กลงเป็นธรรมดา
แต่เรื่องธรรมดาเริ่มกลายเป็นเรื่องพิสดารมากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อร่างกายของพอลยังคงหดเล็กลงเรื่อยๆ
เมื่อพึ่งการวินิจฉัยโรคของหมอไม่ได้ พอลก็เริ่มแยกตัวห่างจากสังคม และหมกตัวอยู่ในบ้าน
เขาตัวเล็กลงจนเข้าไปนั่งนอนอยู่ในบ้านตุ๊กตาซึ่งเป็นของเล่นของลูกสาว
และสภาพแวดล้อมเดิมๆ เริ่มกลายเป็นสิ่งคุกคาม เขาต้องวิ่งหนีแมวที่เลี้ยงไว้หัวซุกหัวซุน เมื่อเจ้าแมวชื่อ “เต้าหู้” (Tofu) มองเห็นเหยื่อตัวเท่าหนูที่จะไล่ตามตะปบกิน
และที่สุด ก็ต้องพลัดพรากจากภรรยาและลูกด้วยความเข้าใจผิดบางประการ
พอลต้องต่อสู้เอาตัวรอดอยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่โหดร้ายขึ้นเรื่อยๆ ประทังชีวิตด้วยเศษเนยแข็งในกับดักล่อหนู อาบน้ำจากหยดน้ำรั่วจากท่อที่เขาเคยมาซ่อมไว้ก่อนหน้า และแหวกว่ายในตู้ปลาเหมือนเป็นสระว่ายน้ำ
ทุกวันเมื่อขนาดตัวหดเล็กลงเรื่อยๆ โลกก็ยิ่งทวีอันตรายให้เขาต้องต่อสู้เพื่อเอาชีวิตรอด… หรือไม่ก็ต้องตายไป
นี่คือเรื่องราวของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมที่ไม่เป็นมิตรมากขึ้นทุกวัน
มนุษย์กับจักรวาลที่เปลี่ยนแปลงกฎธรรมชาติ ซึ่งเกินกว่าจะเข้าใจได้
มนุษย์ที่ตัวหดเล็กลงเรื่อยๆ จนกลายเป็นละอองธุลี… เป็นผงคลีอันไร้ความสลักสำคัญในจักรวาลอันเวิ้งว้างกว้างใหญ่
หนังดีมากนะคะ เป็นหนังฝรั่งเศส และมีดารานำแสดงที่เราคุ้นหน้าคุ้นตากันดีคือ ฌอง ดูฌาร์แดง จากหนังเรื่อง The Artist ซึ่งเป็นเพดดิกรีด้านการแสดงจากเวทีต่างๆ ทั่วโลกมาแล้ว
รัศมีดาราก็เลยส่งคาแรกเตอร์ให้ชวนดูยิ่งขึ้นไปอีก
THE SHRINKING MAN
กำกับ
Jan Kounen
นำแสดง
Jean Dujardin
Marie-Josee Croze
Daphne Richard
