วันที่ 19 พ.ค. บีบีซี รายงานว่า เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในมาลาวีเผาวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของแอสตราเซเนกาที่หมดอายุแล้ว จำนวน 19,610 โดส โดยกล่าวจะสร้างความมั่นใจแก่ประชาชนว่า วัคซีนใดๆ ที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขได้รับปลอดภัย นับเป็นประเทศแรกในทวีปแอฟริกาที่ทำเช่นนี้ต่อสาธารณชน
มาลาวีได้รับวัคซีนแอสตราเซเนกา 102,000 โดส ที่ได้มาจากสหภาพแอฟริกาเมื่อวันที่ 26 มี.ค. และใช้วัคซีนไปเกือบ 80% ของจำนวนดังกล่าว ทว่าวันหมดอายุบนฉลากคือ 13 เม.ย. จึงนำหลอดยาออกจากระบบลูกโซ่ความเย็นในการจัดเก็บ
ดร.ชาร์ลส์ มวันซัมโบ รัฐมนตรีสาธารณสุขมาลาวี บอกบีบีซีว่า นี่เป็นเรื่องโชคร้ายที่พวกเขาต้องทำลายขวดยา แต่คุณประโยชน์ที่ได้รับมีมากกว่าความเสี่ยง
“เมื่อข่าวแพร่สะพัดว่าเรามีวัคซีนหมดอายุ จึงแจ้งว่าประชาชนไม่ต้องมาคลินิกเพื่อรับการฉีดวัคซีน หากเราไม่เผาทิ้ง ประชาชนจะคิดว่าเราใช้วัคซีนหมดอายุในสถานพยาบาล และหากประชาชนไม่มา โควิด-19 จะโจมตีอย่างหนัก” และเสริมว่า “การเผาวัคซีนเป็น “เพียงพิธีการ” เนื่องจากวัคซีนถูกทำลายไปก่อนหน้านั้นแล้ว
มาลาวีไม่ใช่ประเทศเดียวในแอฟริกาที่มีวัคซีนหมดอายุ ตอนแรกองค์การอนามัยโลก (WHO) ขอให้มาลาวีเขาเก็บวัคซีนจนกว่าจะสามารถระบุได้ว่ายังสามารถใช้งานได้หรือไม่ แต่ตอนนี้ WHO กล่าวว่า ควรทำลายวัคซีนที่ผู้ผลิตส่งออกพร้อมกำหนดวันหมดอายุ
“แม้ว่าการทิ้งวัคซีนจะเป็นเรื่องน่าเสียใจอย่างยิ่งในบริบทของโครงการสร้างภูมิคุ้มกันโรคใดๆ WHO แนะนำว่าควรนำวัคซีนที่หมดอายุเหล่านี้ออกจากห่วงโซ่การจัดจำหน่ายและกำจัดอย่างปลอดภัย” WHO ระบุในแถลงการณ์เมื่อวันที่ 17 พ.ค.
ส่วนวัคซีนอื่นๆ ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีอายุการเก็บรักษาได้นานถึง 36 เดือน ความท้าทายของวัคซีนป้องกันโควิด-19 คือมีการใช้งานมาน้อยกว่า 1 ปี และไม่มีข้อมูลสาระสำคัญเกี่ยวกับประสิทธิผลหลังใช้เวลานาน
ความเชื่อมโยงระหว่างวัคซีนแอสตราเซเนกากับลิ่มเลือดที่หายากยิ่งยังไม่ได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นความจริง และเหล่าผู้เชี่ยวชาญสุขภาพกล่าวว่า ความเสี่ยงจากโควิด-19 สูงกว่ามาก จึงแนะนำให้คนได้รับการฉีดวัคซีนหากทำได้
ทั้งนี้ มาลาวีมีการฉีดวัคซีนในระดับต่ำ และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหวังว่าการดำเนินการดังกล่าวจะช่วยเพิ่มความมั่นใจแก่ประชาชน ส่วนยอดผู้ติดเชื้อทั่วประเทศอยู่ที่ 34,232 ราย และเสียชีวิต 1,153 ราย
