ศ.สุชาติ เตือน! “สึนามิ AI” กำลังถล่มเศรษฐกิจโลก ไทยต้องเร่งสร้างคน สร้างงาน และเพิ่มผลิตภาพ หยุดกู้มาแจก ให้เพิ่มการลงทุน
17 ตุลาคม 2569 ศาสตราจารย์ ดร.สุชาติ ธาดาธำรงเวช สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย, อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและศึกษาธิการ กล่าวว่า กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้เตือนในการประชุม IMF–World Bank ที่กรุงเทพฯว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังกลายเป็น “สึนามิที่เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ” ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจและตลาดแรงงานทั่วโลกอย่างรุนแรง IMF ประเมินว่า AI อาจส่งผลกระทบต่องานประมาณ 40% ของโลก และสูงถึง 60% ในประเทศพัฒนาแล้ว โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งสำเร็จการศึกษา เพราะงานระดับเริ่มต้นจำนวนมากอาจถูก AI ทดแทน ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวหมายถึงงานที่ได้รับผลกระทบ ไม่ใช่จำนวนคนที่จะตกงานทั้งหมด ขณะเดียวกัน AI สามารถเพิ่มผลิตภาพและช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจโลก โดยมีการประเมินว่าอาจเพิ่มอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้วในเอเชียประมาณ 0.5–1.0 percentage points ต่อปี และประเทศตลาดเกิดใหม่ในเอเชียประมาณ 0.2–0.8 percentage points ต่อปี
กระผมเห็นว่า AI เป็นทั้งโอกาสครั้งใหญ่และความเสี่ยงสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย โดยมีประเด็นที่รัฐบาลต้องให้ความสำคัญ 5 ประการ
(2.1) AI เพิ่ม GDP ได้ แต่ประชาชนอาจมีรายได้ลดลง AI ช่วยเพิ่มผลิตภาพรวมของปัจจัยการผลิต (Total Factor Productivity: TFP) ทำให้ผลิตสินค้าและบริการได้มากขึ้น ด้วยทรัพยากรเท่าเดิม แต่หากบริษัทใช้ AI เพื่อลดจำนวนพนักงาน โดยไม่ขยายการผลิตหรือสร้างงานใหม่ รายได้แรงงานอาจลดลง ขณะที่กำไรของเจ้าของทุนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความเหลื่อมล้ำรุนแรงกว่าเดิม
(2.2) คนรุ่นใหม่เสี่ยงตกงานและขาดโอกาสสร้างประสบการณ์ AI สามารถทดแทนงานเอกสาร บัญชี งานธุรการ และการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น ซึ่งเป็นงานเริ่มต้นของบัณฑิตจบใหม่ หากไม่มีตำแหน่งงานระดับเริ่มต้น คนหนุ่มสาวอาจขาดโอกาสสะสมประสบการณ์และพัฒนาความก้าวหน้าในอาชีพ
(2.3) ต้องปฏิรูปการศึกษาและพัฒนาทักษะแรงงานอย่างเร่งด่วน ประเทศไทยต้องเปลี่ยนจากการศึกษาที่เน้นท่องจำ มาเป็นการสร้างความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี การคิดวิเคราะห์ และความคิดสร้างสรรค์ พร้อมทั้งใช้กองทุนพัฒนาฝีมือแรงงานสนับสนุนการฝึกทักษะ AI ให้แรงงานทุกวัย โดยวัดผลจากการมีงานทำและรายได้ที่เพิ่มขึ้นจริง
(2.4) ต้องใช้ AI เพิ่มผลิตภาพ ไม่ใช่เพียงลดคนงาน รัฐบาลควรสนับสนุนให้เกษตรกร โรงงานอุตสาหกรรม ธุรกิจบริการ และ SMEs ใช้ AI ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพ และสร้างผลผลิตที่มีมูลค่าสูงขึ้น พร้อมส่งเสริมการแข่งขัน ไม่ปล่อยให้เทคโนโลยีและผลประโยชน์กระจุกตัวอยู่กับบริษัทขนาดใหญ่เพียงไม่กี่แห่ง
(2.5) ต้องเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจจากการแจกเงินเพื่อบริโภค มาเน้นการลงทุนสร้างผลผลิต การกู้เงินมาแจกเพื่อกระตุ้นการบริโภค ไม่สามารถทดแทนการลงทุนในคน เทคโนโลยี และเครื่องจักรได้ รัฐบาลจึงควรให้ความสำคัญกับการเพิ่มผลิตภาพ สร้างงาน เพิ่มรายได้ ส่งเสริมการออมและการลงทุน พร้อมกำหนดยุทธศาสตร์ AI แห่งชาติที่มีผู้รับผิดชอบชัดเจนแบบ Single Command
3.ความเห็นสรุป กระผมเห็นว่า ภัยที่แท้จริงไม่ใช่ AI ฉลาดขึ้น แต่คือคนไทยและระบบเศรษฐกิจไทยพัฒนาไม่ทัน AI หากรัฐบาลไม่เร่งปฏิรูปการศึกษา พัฒนาทักษะแรงงาน และส่งเสริมการลงทุน ประเทศไทยอาจเผชิญการว่างงานของคนรุ่นใหม่ ความเหลื่อมล้ำ และการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่ำต่อเนื่อง
“ประเทศไทยต้องไม่ใช้ AI เพียงเพื่อแทนที่แรงงาน แต่ต้องใช้ AI เพื่อเพิ่มความสามารถของแรงงาน สร้างงานใหม่ เพิ่มรายได้ และสร้างความมั่งคั่งให้ประชาชนอย่างทั่วถึง” ศาสตราจารย์ สุชาติ ธาดาธำรงเวช กล่าว
