เขย่าสนาม | เงาปีศาจ
กีฬาจักรยานเป็นชนิดกีฬาที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ประเทศชาติมาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่ “เดอะจิ๋ว” ปรีดา จุลละมณฑล สร้างปรากฏการณ์คว้า 4 ทอง 2 เงิน ในจักรยานประเภทลู่กีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 5 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ เมื่อปี พ.ศ.2509
จากนั้นอีกเพียงปีเดียว ปรีดาสร้างตำนานสองล้อบทใหม่ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยการคว้า 7 ทองมาครองในกีฬาเซียพเกมส์ ครั้งที่ 4 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพเช่นเดียวกัน โดยเป็นเหรียญทองจากการแข่งขันประเภทลู่ 6 ทอง และจากประเภทถนน 1 ทอง
ปัจจัยสำคัญหนึ่งที่ทำให้ไทยครองความเป็นหนึ่งในภูมิภาคในยุคนั้นคือความก้าวหน้าในกีฬาสองล้อจากความริเริ่มของบรมครูกีฬาสองล้อ อ.เสรี ไตรรัตน์ โดยเฉพาะความพยายามในการผลักดันให้เกิดสนามแข่งขันจักรยานประเภทลู่ หรือเวลโลโดรม แห่งแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ซึ่งสนามเวลโลโดรมแห่งแรกของไทย ตั้งอยู่ในพื้นที่ขององค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย หรือ การกีฬาแห่งประเทศไทย ในปัจจุบัน เป็นสนามรูปไข่ความยาวต่อรอบ 400 เมตร รองรับการเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 5
และต่อมา เมื่อสหพันธ์จักรยานนานาชาติพัฒนากติกากีฬาจักรยานประเภทลู่ ก็ได้มีการปรับปรุงเวลโลโดรมหัวหมาก จากขนาด 400 เมตร มาเป็นขนาดความยาวต่อรอบ 333.33 เมตร เพื่อรองรับการเป็นเจ้าภาพกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพในปี พ.ศ.2541
และเปิดใช้งานรองรับระดับชาติ และระดับนานาชาติ ตลอดจนเป็นฐานที่มั่นในการสร้างนักปั่นประเภทลู่ทีมชาติไทยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
อย่างไรก็ตาม ปัญหาในการพัฒนานักปั่นประเภทลู่ของไทย จากการปรับเปลี่ยนกติกาการแข่งขันของ สหพันธ์จักรยานนานาชาติ (ยูซีไอ) ที่ระบุชัดเจนว่า จักรยานประเภทลู่ในระดับโลก ทั้งจักรยานชิงแชมป์โลก UCI Track World Championships หรือรายการสำคัญในการเก็บคะแนนสะสมโลก และโควต้าโอลิมปิกเกมส์ ทั้งจักรยานประเภทลู่ชิงแชมป์ทวีป และยูซีไอ แทร็ก เนชั่นส์คัพ ไปจนถึงกีฬาโอลิมปิกเกมส์ จะต้องเป็นเวลโลโดรมในร่ม พื้นไม้ ความยาวต่อรอบ 250 เมตร ในยุคต้นคริสต์ศตวรรษ 2000
จากนั้นมหาอำนาจกีฬาจักรยานภูมิภาคเอเชีย ไม่ว่าจะเป็นญี่ปุ่น, จีน, เกาหลีใต้ หรือคาซัคสถาน ล้วนแล้วแต่มีเวลโลโดรมในร่มปรับอากาศขนาด 250 เมตรแล้วทั้งสิ้น
ขณะที่ต่อมา หลายชาติในภูมิภาคเอเชีย ไม่ว่าจะเป็นฮ่องกง, อินเดีย, เติร์กเมนิสถาน, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย ก็เริ่มตามรอยมหาอำนาจด้วยการสร้างเวลโลโดรมมาตรฐาน 250 เมตร
โดยเฉพาะมาเลเซีย ที่สร้างนิไล เวลโลโดรม รองรับกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 29 เมื่อปี 2017 และน่องเหล็กประเภทลู่มาเลเซียกวาดเหรียญทองไปเกือบทั้งหมดในซีเกมส์
ขณะที่ อาวัง อาซิซุล สปรินเตอร์หมายเลขหนึ่งของมาเลเซียก้าวไปเป็นแชมป์โลกจักรยานคีรินในปี 2017 และคว้าอีกสองเหรียญรางวัลจากคีรินโอลิมปิกเกมส์ โดยคว้าเหรียญทองแดงในรีโอ โอลิมปิกเกมส์ 2016 และเหรียญเงินโตเกียว โอลิมปิกเกมส์ 2020
ขณะที่อินโดนีเซียสร้างจาการ์ตาเวลโลโดรมรองรับการเป็นเจ้าภาพเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 18 เมื่อปี 2018 และพัฒนาจนนักปั่นประเภทลู่อินโดนีเซียควอลิฟายเข้าสู่โอลิมปิกเกมส์เป็นครั้งแรกในโอลิมปิกเกมส์ 2024 ที่กรุงปารีส
“เสธหมึก” พล.อ.เดชา เหมกระศรี นายกสมาคมกีฬาจักรยานฯ เปิดใจว่า ไทยเริ่มหารือแผนการสร้างเวลโลโดรม 250 เมตรของสมาคมซึ่งไม่เพียงแค่เป้าหมายในการพัฒนานักปั่นทีมชาติไทยเท่านั้น แต่จะเป็นส่วนหนึ่งในแผนการขยายความนิยมและพัฒนากีฬาจักรยานร่วมกับศูนย์ฝึกจักรยานโลก หรือ WCC และสหพันธ์จักรยานนานาชาติ ที่จะร่วมผลักดันให้ไทยเป็นหนึ่งในศูนย์พัฒนากีฬาจักรยานประเภทลู่ในภูมิภาค เนื่องจากประเทศไทยมีศักยภาพเพียงพอในการเป็นศูนย์กลางของทวีป ทั้งตำแหน่งที่ตั้ง เทคโนโลยี และวิทยาศาสตร์การกีฬา ไปจนถึงสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ ที่เอื้อต่อการพัฒนากีฬา
แผนงานเวลโลโดรม 250 เมตรของสมาคมไม่ได้ดำเนินการเพื่อกีฬาจักรยานประเภทลู่แต่เพียงอย่างเดียว เวลโลโดรมสมัยใหม่ในทุกๆ ที่ ทั้งในภูมิภาคเอเชีย หรือภูมิภาคอื่นๆ ทั้งยุโรป อเมริกา หรือออสเตรเลีย ออกแบบเพื่อให้สามารถใช้งานได้หลากหลาย
โดยเฉพาะพื้นที่กลางเวลโลโดรม สามารถออกแบบให้เป็นพื้นที่อเนกประสงค์ ที่สามารถปรับเปลี่ยนให้เป็นพื้นที่สำหรับการฝึกซ้อม หรือแม้กระทั่งจัดการแข่งขันระดับนานาชาติของกีฬาในร่ม และกีฬาต่อสู้หลากหลายชนิดกีฬา ไม่ว่าจะเป็นเทควันโด, มวย, ยูยิตสู, ยิมนาสติก, เทเบิลเทนนิส, แบดมินตัน, ฟุตซอล, บาสเกตบอล หรือวอลเลย์บอล
“ไม่เพียงกิจกรรมการฝึกซ้อมหรือแข่งขันกีฬาเท่านั้น แต่พื้นที่อเนกประสงค์กลางเวลโลโดรมดังกล่าว ยังจะสามารถปรับในกิจกรรมสันทนาการ ไปจนถึงการจัดคอนเสิร์ต หรืองานแสดงสินค้า อย่างไบค์โชว์ หรืองานออกร้านเฟอร์นิเจอร์แฟร์ เพื่อสร้างรายได้ในอีกหลายช่องทาง ไม่ได้เป็นเพียงสนามกีฬาจักรยานแต่เพียงอย่างเดียว”
“แผนงานสร้างเวลโลโดรม 250 เมตรของสมาคมนอกเหนือจากจะเป็นแรงขับเคลื่อนการพัฒนาไปสู่ความยิ่งใหญ่ของนักปั่นสองล้อไทยในภูมิภาคเอเชียแล้ว ยังจะเป็นโครงการสาธิตการออกแบบสร้างสนามกีฬายุคใหม่ ที่สามารถสร้างรายได้ในการจัดกิจกรรมอื่นนอกเหนือจากการแข่งขันและฝึกซ้อมกีฬา ตอบสนองนโยบายเพื่อความยั่งยืน และความคุ้มค่าระยะยาวของรัฐบาล” พล.อ.เดชากล่าว
ความสำคัญที่ไทยสมควรจะมีเวลโลโดรมแห่งใหม่ตามมาตรฐานสหพันธ์จักรยานนานาชาติกำหนดเพื่อให้การพัฒนากีฬาของประเทศไทยทัดเทียมนานาชาติในอาเซียน และเอเชีย
งานนี้กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาต้องตัดสินใจเพื่อยกระดับวงการกีฬาของประเทศ…
