วิรัตน์ แสงทองคำ | https://viratts.com
กรณีที่น่าสนใจอยู่เสมอ การก่อกำเนิดเครือข่ายธุรกิจใหม่อย่างตั้งใจ ภายใต้ร่างเงาธุรกิจครอบครัวในรุ่นถัดไป
ว่าไปถือเป็นตอนต่อจากข้อเขียนก่อนหน้า (“ศุภชัย-Arise ภายใต้อาณาจักรซีพี มีเรื่องตื่นเต้น เร้าใจอยู่เสมอ” มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 30 มกราคม 2569) ก็คงได้
เกี่ยวกับบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ TRUE ได้รายงานสำคัญ 2 ครั้ง ต่อตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ครั้งแรก (22 มกราคม 2569) “…บริษัทได้รับแจ้งจาก Telenor Thailand Investments Pte. Ltd. ผู้ถือหุ้นของบริษัทว่า เทเลนอร์ได้ลงนามในสัญญากับบริษัท อะไรซ์ ดิจิทัล เทคโนโลยี จํากัด ซึ่งเป็นบริษัทที่ถือหุ้นโดยคุณศุภชัย เจียรวนนท์ เพื่อขายหุ้นของบริษัทในสัดส่วนร้อยละ 24.95”
และอีกครั้ง (27 กุมภาพันธ์ 2569) “…กลุ่มซีพี ได้ตัดสินใจขายหุ้นของบริษัทฯ จํานวนไม่เกิน 3,455,210,081 หุ้น คิดเป็นสัดส่วนไม่เกินร้อยละ 10 ของหุ้นที่ออกและจําหน่ายแล้วทั้งหมดของบริษัทฯ โดยเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 กลุ่มซีพี ได้มีการขายหุ้นแล้วร้อยละ 4.49 ให้แก่ UBS AG London Branch ร้อยละ 0.21 ให้แก่บริษัท ทุนลดาวัลย์ จํากัด และร้อยละ 0.01 ให้แก่ บริษัท ศรีพัฒน์ จํากัด โดยราคาเฉลี่ยของการขายหุ้นส่วนแรกดังกล่าวกําหนดโดยอ้างอิงราคาปิดของหุ้นทรูในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ณ วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 สําหรับหุ้นส่วนที่เหลืออีกไม่เกินร้อยละ 5.3 กลุ่มซีพี จะขายให้แก่ UBS โดยเร็วที่สุดเท่าที่จะสามารถดําเนินการได้”
กรณีดีลครั้งล่าสุด จากการประเมินตามราคาตลาด (ช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ ถึง มีนาคม 2569) การขายหุ้น TRUE ของซีพี ในสัดส่วนราว 10% (จำนวนประมาณ 3,455 ล้านหุ้น) คาดว่า มีมูลค่าประมาณ 50,000 ล้านบาท ด้วยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน
ล็อตแรก (27 กุมภาพันธ์ 2569) ในสัดส่วน 4.71% คำนวณตามราคาวันนั้น (14.70 บาทต่อหุ้น) ได้เงินประมาณ 23,900 ล้านบาท
ส่วนล็อตที่เหลือ อีกประมาณ 5.29 – 5.3% มีแผนจะขายให้ในระยะเวลาอันใกล้ โดยราคาขายจะอ้างอิงกับราคาปิดตลาด ณ วันที่ทำรายการ แต่กำหนดเงื่อนไขว่า ต้องไม่ต่ำกว่า 14.70 บาทต่อหุ้น ซึ่งเป็นราคาของล็อตแรก
เมื่อเป็นเช่นนั้น โครงสร้างผู้ถือหุ้น TRUE จึงมีการปรับเปลี่ยนไป (ข้อมูลล่าสุด ณ ต้นปี 2569) ผู้ถือหุ้นใหญ่ที่สุดเดิมคือ กลุ่มผู้ถือหุ้นที่เกี่ยวโยงกับเครือเจริญโภคภัณฑ์ หรือซีพี จะเหลือสัดส่วนประมาณ 19.72% ได้ลดความสำคัญลง กลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่อันดับที่สอง
ส่วนอันดับที่หนึ่งแทนที่โดย Arise Digital Technology (อยู่ภายใต้กลุ่มธุรกิจใหม่ Arise Ventures Group) ของ ศุภชัย เจียรวนนท์ เข้ามาใหม่ มาจากซื้อหุ้น TRUE จาก Telenor Group ทั้งหมด ในสัดส่วนประมาณ 24.95% (ตามดีลครั้งแรกที่อ้างถึงข้างต้น)
นอกจากนั้น China Mobile ยังคงเป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์และถือหุ้นอยู่ใน TRUE ด้วยสัดส่วนประมาณ 7.81%
มีกระแสหนึ่งซึ่งผู้คนให้ความสนใจเป็นพิเศษ ให้ความสำคัญ กรณีซีพีขายหุ้น TRUE ให้กับบริษัท ทุนลดาวัลย์ จํากัด แม้มีสัดส่วนไม่ถึง 1% ด้วยเชื่อมโยงกับสถาบันการลงทุนรากฐาน ซึ่งสะท้อน “สายสัมพันธ์” อันคลาสสิกของสังคมไทยด้วย
บริษัท ทุนลดาวัลย์ จำกัด คือบริษัทลงทุน ถือหุ้นโดย สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ เป็น Holding Company บริหารจัดการทรัพย์สินและเข้าลงทุนในธุรกิจ โดยเฉพาะกิจการในตลาดหุ้น ส่วนใหญ่ถือหุ้นบริษัทในเครือข่ายเครือซิเมนต์ไทย หรือเอสซีจี
ที่น่าสนใจมีกรณีหนึ่ง ธนาคารกสิกรไทย หรือ KBANK (ถือในปัจจุบัน 1.88%) ให้ภาพสะท้อนเรื่องราวสังคมไทยและสายสัมพันธ์ที่มีมายาวนานตั้งแต่ยุคสงครามเวียดนาม (บางช่วงบางตอน ได้กล่าวถึงในข้อเขียนก่อนหน้านี้ ในกรณี GULF กับ KBANK- “ผู้เชื่อมยุคสมัย (อีกตอน)” มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569)
ส่วนกรณีกับซีพีและ TRUE ถือเป็น “สายสัมพันธ์” สมัยใหม่ ในช่วงกว่าทศวรรษที่ผ่านมา
“สยามพิวรรธน์ เจ้าของและผู้บริหารสยามพารากอน สยามเซ็นเตอร์และสยามดิสคัฟเวอรี่ ร่วมกับแมกโนเลีย ควอลิตี้ ดีเวล็อปเม้นต์ คอร์ปอเรชั่น ผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์คุณภาพ และบริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด กลุ่มบริษัทชั้นนำของประเทศไทย ประสานพลังรังสรรค์อภิมหาโครงการคุณภาพสุดหรูเลิศอลังการ..” รายงานข่าวครึกโครม การเปิดตัวไอคอนสยาม เมื่อปี 2555 พอจะทราบกันว่า ทุนลดาวัลย์มีความสัมพันธ์ทั้งทางตรงและโดยอ้อมกับ สยามพิวรรธน์ ด้วย
อีกกรณี ศุภชัย เจียรวนนท์ ได้เข้าเป็นกรรมการบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ SCC (ถือเป็นบริษัทแม่เครือซิเมนต์ไทย หรือเอสซีซี) ตั้งแต่ปี 2565
“มองในภาพใหญ่…สะท้อนความเป็นไปอย่างเป็นจริงในสังคมธุรกิจไทยปัจจุบัน …สำหรับเอสซีซี ถือเป็นความสัมพันธ์ใหม่ในฐานะส่วนหนึ่งของสังคมธุรกิจไทยด้วยกัน อยู่ในระนาบเดียวกัน เสมอกัน ..ยอมรับกัน ผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ความรู้ และบทเรียนซึ่งกันและกัน รวมทั้งข้อมูล มุมมอง และบทวิเคราะห์ ไม่ว่าความเคลื่อนไหว วงใน จนถึงสถานการณ์ในภาพกว้าง” ผมได้อรรถาธิบายเรื่องนั้นไว้ (บางตอนของเรื่อง “สายสัมพันธ์ใหม่ เอสซีจี” ธันวาคม2565)
แต่ข้อเขียนคราวนี้ ตั้งใจให้ความสำคัญ ว่าด้วยการจัดความสัมพันธ์ใหม่ในเครือข่ายธุรกิจซีพี
ด้วยดีลทั้งสองครั้งมีความสอดคล้องของช่วงเวลา (Perfect Timing) ซีพีขายหุ้น TRUE ประมาณ 10% เกิดขึ้นในช่วงเวลาไล่เลี่ย กับกรณี Arise Digital (ของศุภชัย เจียรวนนท์) เข้าซื้อหุ้นจาก Telenor การระดมเงินสดก้อนใหญ่จากการขายหุ้นของซีพี จึงถูกมองว่า เป็นการเตรียมกระแสเงินสดเพื่อนำมาหมุนเวียนหรือสนับสนุนดีลมูลค่าราวแสนล้านบาทก่อนหน้านั้น
อีกมิติเป็นภาพเชิงบวกในสายตานักลงทุนด้วย เป็นแผนการกระจายฐานผู้ถือหุ้น (Free Float) ที่ดี โดยมีผู้ถือหุ้นเป็นกลุ่มสถาบันการลงทุนที่มีชื่อเสียง
ภาพนั้นเชื่อมโยงมาถึงความเป็นไปให้ภาพ Arise Ventures Group เครือข่ายธุรกิจใหม่สดๆ ร้อนๆ อย่างตื่นเต้น
แม้เป็นบริษัทนอกตลาดหลักทรัพย์ที่ไม่ได้เปิดเผยงบการเงินรวมทั้งหมด
แต่พอประเมินภาพรวมได้จากมูลค่าของบริษัทในเครือข่ายที่สำคัญๆ TRUE (ถือหุ้น 24.95%) มาจากดีลการเข้าซื้อหุ้นจาก Telenor มูลค่าราว 100,000 ล้านบาท สะท้อนถึงมูลค่าสินทรัพย์ด้วย โดยเฉพาะธุรกิจโทรคมนาคมอีกบริษัท-Ascend Money หรือที่เรียกเป็นการทั่วไปว่า True Money เป็น Fintech company ระดับ Unicorn รายแรกของไทย มีมูลค่ากว่า 5 หมื่นล้านบาท นอกจากนี้ยังมี True IDC ผู้นำธุรกิจ Data Center ของไทย รวมไปถึงการลงทุนใน Cloud Al และ Cyber Security ทั่วภูมิภาค มีการประเมินมูลค่าสินทรัพย์รวมของ Arise Ventures Group อยู่ในระดับ 1.5 – 2 แสนล้านบาท
ถือเป็นเครือข่ายธุรกิจใหม่ ทัดเทียมอีกบางเครือข่ายธุรกิจใหญ่ โดยเฉพาะ SCBX เฉพาะการปรับตัวจากธุรกิจเดิม สู่ Tech company หรือ GULF ในส่วนธุรกิจ Digital
ว่าเฉพาะสำหรับซีพี เป็นก้าวใหญ่สู่อีกยุคที่แตกต่าง จากยุครุ่งโรจน์ภายใต้การนำ ธนินท์ เจียรวนนท์ ผู้นำเดี่ยวในรุ่นที่ 2 พัฒนากิจการอย่างโดดเด่นใน 2 ช่วง จาก 4 ทศวรรษแรก กับธุรกิจเกษตรครบวงจร สู่อีกช่วงราว 2 ทศวรรษกับการขยายอาณาจักรสู่ธุรกิจใหม่ๆ และแล้วเมื่อก้าวข้ามยุคของเขา สู่ยุคทายาท เป็นผู้นำที่มีบทบาทคู่ขนานกัน 2 คน
ยุทธศาสตร์ใหม่จึงบังเกิด
