‘REMARKABLY BRIGHT CREATURES’ | ‘หมึกยักษ์สีสดใส’
ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
ความแปลกของหนังเรื่องนี้อยู่ที่การเล่าเรื่องราวของมนุษย์ผ่านมุมมองและเสียงพูดภาษามนุษย์ของหมึกยักษ์ (giant Pacific octopus) ตัวหนึ่งซึ่งว่ายเวียนอยู่ในตู้กระจกของพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ ริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก
หมึกยักษ์ตัวนี้เกิดในทะเลกว้างและรักชีวิตอิสระที่จะไปไหนมาไหนก็ได้โดยเสรีใต้ก้นสมุทร แต่แล้ววันหนึ่งหมึกยักษ์ตัวนี้ก็โดนจับมาขังในอควาเรียม เพื่อประโยชน์ในการจัดแสดงสัตว์น้ำ สวยงามแปลกตา โดยเฉพาะสำหรับเยาวชน
มาร์เซลลัส เป็นชื่อของหมึกยักษ์ตัวนั้น มีสติปัญญาฉลาดลึกซึ้ง ช่างสังเกตและมีนิสัยขี้เล่น ชอบซ่อนตัวจากสายตาของผู้คนที่เข้ามาชมพิพิธภัณฑ์ โดยพรางตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม
ขณะเดียวกันก็สังเกตสังกาและเรียนรู้เรื่องผู้คนและสิ่งรอบตัวที่ได้เจอะเจอ

เรื่องราวหลักที่มาร์เซลลัสเล่าให้เราฟัง เป็นเรื่องของหญิงทำความสะอาดสูงวัย ชื่อ โทวา (แซลลี่ ฟีลด์) ซึ่งทำงานอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ
แซลลี่ ฟีลด์ มีอาชีพอันยาวนานและชวนจดจำ โดยที่ยืนยงคงกระพันอยู่ในวงการฮอลลีวู้ดมากว่าห้าสิบปีแล้ว จนบัดนี้ก็ยังจำเธอได้ดีในบทน่ารักของ “แม่ชีบินได้” ในหนังชุดทางทีวี The Flying Nun และแน่นอนในบทแม่ผู้แสนดีของพระเอกที่เกิดมาพิการและมีความท้าทายทางสติปัญญาใน Forrest Gump
โทวาเป็นคนเนี้ยบและพิถีพิถันในการงานอาชีพของตนเอง เธอทำความสะอาดอย่างเป็นระบบระเบียบ และไม่เคยละเลยคราบเปื้อนแม้เล็กน้อย เช่น รอยเปื้อนจากมือหรือใบหน้าของเด็กๆ ที่ชอบแนบหน้าบนกระจกเพื่อดูสัตว์น้ำในตู้ให้เห็นจะแจ้งชัดเจน
โทวาอยู่ตัวคนเดียว หลังจากสามีเพิ่งเสียชีวิตลง โดยที่ลูกชายคนเดียวเสียชีวิตไปหลายสิบปีแล้วด้วยอุบัติเหตุทางทะเล ซึ่งหลายคนเชื่อว่าเป็นความตั้งใจฆ่าตัวตาย
เธออาศัยอยู่ในบ้านเก่าแก่ริมน้ำตามลำพัง โดยที่สามีเคยวางแผนจะไปใช้ชีวิตบั้นปลายด้วยกันอยู่ในบ้านพักคนชรา ซึ่งมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมกับการใช้ชีวิตในบั้นปลายชีวิตมากขึ้น
สามีของเธอยื่นใบสมัครเข้าในโครงการหนึ่งไว้แล้วก่อนเขาเสียชีวิต และโทวาก็เพิ่งได้รับการตอบรับว่าใบสมัครนั้นผ่านการพิจารณาอนุมัติแล้ว
แม้ว่าจะไม่อยากจากชีวิตที่คุ้นเคยไป แต่เธอก็ถูกเงื่อนเวลาบีบให้ตัดสินใจขายบ้านเพื่อย้ายไปอยู่ที่นั่นตามดำริดั้งเดิมของสามีผู้วายชนม์
แม้ว่าโทวาจะมีกลุ่มเพื่อนและคนรู้จักในละแวกถิ่นที่อยู่บ้าง โดยพบปะสังสรรค์และมีกิจกรรมถักนิตติ้งร่วมกัน แต่เธอก็มักชอบความสันโดษด้วยการปลีกตัวอยู่ลำพังโดยไม่อยากสุงสิงกับเพื่อนฝูงหรือคนรู้จัก
เธอชอบใช้เวลายามค่ำคืนทำความสะอาดพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำหลังจากเวลาพิพิธภัณฑ์ปิดทำการแล้ว มาร์เซลลัสจึงได้รู้จักมักคุ้นกับโทวาและความเป็นไปในชีวิตเธอ

โทวาพบว่ามาร์เซลลัสชอบหนีออกจากตู้กระจกอยู่บ่อยๆ จากการที่เธอต้องคอยเช็ดถูพื้นที่เป็นรอยคราบน้ำตามเส้นทางที่มาร์เซลลัสกระดึบๆ คืบคลานไปด้วยขาจำนวนมากของเขา
มีอยู่ครั้งหนึ่ง ขณะเธอพาตัวมาร์เซลลัสกลับไปใส่ในตู้ ด้วยความห่วงใยเพราะเขากำลังจะแห้งตายเมื่ออยู่นอกน้ำนานเกินไป เธอลื่นล้มจนข้อเท้าเคล็ดบวม เดินเหินไม่ถนัด และต้องลาพักงานไปสักระยะ
ซึ่งเป็นจังหวะพอดีกับที่มีชายหนุ่มนักดนตรีคนหนึ่งขับรถบุโรทั่งผ่านเข้ามาในเมือง และถังแตกจนต้องหาลำไพ่พิเศษทำเพื่อเป็นค่าซ่อมรถ จึงได้งานทำความสะอาดชั่วคราวในช่วงที่โทวาพักรักษาตัว
ชายหนุ่มคนนี้ชื่อ แคเมอรอน (ลูวิส พูลแมน ลูกชายของบิล พูลแมน ซึ่งหน้าละม้ายเหมือนพ่อราวกับโขกออกมาจากพิมพ์เดียวกัน)
แคเมอรอนเดินทางมาตามหาพ่อที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน ได้แต่รู้จากรูปถ่ายเก่าๆ ที่แม่ทิ้งไว้
และได้รู้จักมักคุ้นกับโทวาเจ้าระเบียบและจู้จี้ที่มาคอยจ้ำจี้จ้ำไชสอนงานทำความสะอาดพิพิธภัณฑ์ให้แก่คนงานหน้าใหม่

ทั้งโทวาและแคเมอรอนต่างก็กำลังได้พบคนใหม่ๆ ในความสัมพันธ์ส่วนตัว โดยที่โทวามีหนุ่มใหญ่เจ้าของร้านขายของชำมาติดพัน และแคเมอรอนได้พบสาวสวยนักเซิร์ฟ เจ้าของร้านขายอุปกรณ์กีฬาทางทะเล
แต่นั่นก็ยังไม่ใช่ทิศทางที่พล็อตหนังจะพัฒนาอย่างเข้มข้นต่อไป
โฟกัสของการพัฒนาพล็อตอยู่ที่การค้นพบเบื้องหลังสายสัมพันธ์ของหญิงชราและชายหนุ่ม ซึ่งมีโยงใยของชีวิตที่ผูกพันกัน และต่างจะมาเติมเต็มชีวิตของกันและกัน
ทั้งหลายทั้งปวง เมื่อเล่าผ่านเสียงของมาร์เซลลัส หมึกยักษ์แห่งแปซิฟิก ซึ่งมีวัยใกล้ฝั่งเต็มทีแล้ว โดยที่ช่วงอายุปกติของหมึกยักษ์นี้คือ 3-5 ปี
มาร์เซลลัสจึงพยายามเป็นครั้งสุดท้ายที่จะกลับคืนไปสู่อิสรภาพในท้องทะเล แต่ก็ไม่ก่อนที่จะช่วยไขปริศนาในชีวิตของเพื่อนบนบกของเขาทั้งสองคน
ตอนจบของหนังสวยงามลงตัว และไม่ทิ้งอะไรเหลือไว้ให้ค้างคาใจคนดูเลย

มีเพียงคำถามที่ต้องใช้ suspension of disbelief หรือทำไม่รู้ไม่ชี้ “ทิ้งความไม่เชื่อในเรื่องราว” ไปดื้อๆ จากคำถามในการนำเสนอเรื่องราวที่ว่ามาร์เซลลัสที่ถูกขังอยู่ในตู้กระจกของพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ สามารถเล่าเรื่องราวเป็นตุเป็นตะของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในโลกภายนอก ซึ่งเขาไม่มีทางได้รู้เห็นด้วยตาตัวเองแน่ๆ นอกจากนึกมโนไปเองตามจินตนาการและสติปัญญาอันชาญฉลาดของเขา
และประโยคสุดท้ายของเรื่อง ซึ่งมาร์เซลลัสกล่าวทิ้งไว้ให้ก่อนจมดิ่งหายไปในห้วงทะเลลึก ก็เป็นคำเฉลยว่าแท้จริง “สัตว์สีสันสดใสชวนสะดุดตา” ในชื่อเรื่องนั้น ไม่ใช่หมึกยักษ์หรือสัตว์โลกอื่นใดหรอก
แต่คือมนุษย์เรานี่เองต่างหาก…

‘REMARKABLY BRIGHT CREATURES’
กำกับการแสดง
Olivia Newman
แสดงนำ
Sally Fields
Lewis Pullman
Joan Chen
Kathy Baker
Beth Grant
Alfred Molina (เสียง)
